Phiên giao dịch đầu tuần 6-4, thị trường chứng khoán Việt Nam đóng cửa với VN-Index giảm hơn 9 điểm về vùng 1.675 điểm, đánh dấu phiên giảm thứ 3 liên tiếp.
Ít cơ hội lướt sóng ngắn hạn
Ghi nhận trên các diễn đàn, hội nhóm đầu tư, tâm lý thận trọng, thậm chí nản lòng đang bao trùm. Nhiều nhà đầu tư cho biết họ hạn chế giao dịch, chủ yếu quan sát. Một số còn chuyển hướng sang gửi tiết kiệm khi lãi suất ở mức cao 7%-9%/năm. Anh Tuấn Nam (TP HCM) cho biết danh mục đang lỗ khoảng 20%, chủ yếu ở các cổ phiếu ngân hàng, chứng khoán, bất động sản. Tuy nhiên, anh không vội mua thêm để bình quân giá mà chuyển 200 triệu đồng sang gửi tiết kiệm kỳ hạn 6 tháng, hưởng lãi suất 7,5-8%/năm. Theo anh, nhiều nhà đầu tư cũng chọn “án binh bất động” do lo ngại căng thẳng Trung Đông kéo dài, giá dầu neo cao có thể gây áp lực lạm phát và ảnh hưởng đến thị trường.
Giới đầu tư vẫn tỏ ra thận trọng với những yếu tố liên quan đến vĩ mô và địa chính trị. Ảnh: LAM GIANG
Rủi ro địa chính trị tiếp tục là yếu tố chi phối tâm lý. VN-Index chưa phục hồi như kỳ vọng khi xung đột tại Iran kéo dài, làm gia tăng lo ngại lạm phát. Ông Nguyễn Tấn Phong, chuyên gia phân tích Công ty Chứng khoán Pinetree, cho biết khối ngoại vẫn bán ròng liên tục từ đầu năm 2026, cho thấy yếu tố nâng hạng thị trường trong ngắn hạn chưa tạo tác động rõ rệt. Diễn biến VN-Index hiện chủ yếu chịu ảnh hưởng từ biến động vĩ mô toàn cầu hơn là các yếu tố nội tại.
Theo chuyên gia kinh tế, TS Đinh Thế Hiển, mặt bằng lãi suất tăng nhanh là rào cản lớn đối với chứng khoán. Dù VN-Index đã giảm mạnh từ đỉnh 1.900 điểm cuối tháng 2, định giá theo P/E vẫn trên 15 lần, không còn ở mức hấp dẫn. “So với giai đoạn 2023-2024, khi lãi suất tiền gửi nhóm ngân hàng lớn (Vietcombank, BIDV, Agribank, VietinBank) chỉ khoảng 5%/năm và P/E thị trường ở mức 13-14 lần, thì hiện nay lãi suất đã tăng đáng kể. Chứng chỉ tiền gửi kỳ hạn 1 năm của Vietcombank lên tới 7,9%/năm, khiến kênh chứng khoán kém hấp dẫn hơn trong tương quan với lãi suất phi rủi ro” – ông Hiển phân tích.
Nhiều yếu tố hỗ trợ
Tuy nhiên, ông Nguyễn Thành Trung, Tổng Giám đốc Công ty CP Đầu tư FinSuccess, cho rằng các yếu tố như căng thẳng địa chính trị tại Iran hay mặt bằng lãi suất tăng nhanh chỉ tác động trong ngắn hạn đến thị trường. Theo dự báo, những yếu tố này có thể sớm hạ nhiệt trong quý II hoặc nửa cuối năm nay.
Thay vào đó, thị trường chứng khoán vẫn đang được kỳ vọng hưởng lợi từ thông tin nâng hạng của FTSE Russell (dự kiến công bố ngày 8-4). Bên cạnh đó, triển vọng lợi nhuận của nhiều doanh nghiệp (DN) đầu ngành vẫn tích cực, như Hòa Phát dự kiến tăng trưởng lợi nhuận sau thuế khoảng 40% năm 2026; FPT đặt kế hoạch kinh doanh tăng 15%; Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ), Thế Giới Di Động (MWG) kỳ vọng tăng 20%-30%; các ngân hàng như Quân Đội (MBB), Techcombank (TCB) cũng hướng đến mức tăng trưởng 2 con số. “Dù P/E thị trường không còn rẻ nhưng vẫn hấp dẫn trong dài hạn. Tăng trưởng 2 con số trong 3-5 năm tới, cùng chính sách tài khóa, tiền tệ hỗ trợ sẽ là động lực để thị trường phục hồi mạnh mẽ” – ông Trung nhận định.
Ông Huỳnh Anh Huy, Giám đốc phân tích ngành Công ty Chứng khoán Kafi, cũng đồng tình rằng các yếu tố như chiến sự hay lãi suất chỉ mang tính chu kỳ, tác động ngắn hạn. Theo ông Huy, động lực tăng trưởng bền vững của chứng khoán Việt Nam nằm ở quá trình chuyển đổi từ một thị trường mang tính đầu cơ sang thị trường vốn minh bạch, hiện đại, nơi DN có thể huy động vốn dài hạn với chi phí thấp hơn tín dụng ngân hàng.
Đặc biệt, trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP 2 con số giai đoạn 2026-2030, nhu cầu vốn trở thành yếu tố then chốt. Bộ Tài chính ước tính tổng nhu cầu vốn tối thiểu khoảng 38,5 triệu tỉ đồng; trong đó ngân sách nhà nước chỉ đáp ứng khoảng 20% (hơn 7,7 triệu tỉ đồng), còn lại hơn 80%, tương đương trên 30 triệu tỉ đồng, phải huy động từ thị trường vốn, trong đó thị trường chứng khoán giữ vai trò ngày càng quan trọng.
Để đạt được con số này, thị trường chứng khoán phải tăng trưởng cả về quy mô và chất lượng. Muốn vậy, theo ông Huỳnh Anh Huy, cần thúc đẩy chào bán cổ phần lần đầu ra công chúng (IPO) và niêm yết lên sàn nhằm khơi thông dòng vốn thông qua việc cổ phần hóa các DN Nhà nước lớn và khuyến khích các DN có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam.
Ông Huy nhấn mạnh việc yêu cầu các DN lớn (VN100) công bố thông tin bằng tiếng Anh từ giai đoạn 2025-2026 được kỳ vọng giúp giảm bất đối xứng thông tin, tăng niềm tin của nhà đầu tư tổ chức. Song song đó, cơ quan quản lý đang thúc đẩy phát triển nhà đầu tư tổ chức trong nước như quỹ hưu trí, bảo hiểm, quỹ đầu tư; đồng thời đa dạng hóa sản phẩm như ETF, quỹ mở nhằm tạo nguồn cầu ổn định. “Chính các thay đổi về chính sách và điều hành mới là yếu tố cốt lõi giúp thị trường chứng khoán Việt Nam nâng tầm, tiệm cận các thị trường mới nổi. Quá trình này đòi hỏi sự kiên nhẫn từ nhà đầu tư” – ông Huỳnh Anh Huy nêu ý kiến.
Củng cố niềm tin nhà đầu tư
Một yếu tố quan trọng hỗ trợ thị trường chứng khoán là niềm tin của nhà đầu tư – nhưng đây cũng là yếu tố rất nhạy cảm. Ông Nguyễn Việt Quang, Giám đốc Kinh doanh Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam, cho rằng không ít nhà đầu tư kỳ vọng việc DN phát hành thêm cổ phiếu sẽ mang lại lợi nhuận trong tương lai. Tuy nhiên, thực tế nhiều DN tăng vốn nhằm xử lý dòng tiền hoặc củng cố tài chính, chứ không phải để tạo ra lợi nhuận ngay. Điều này khiến lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS) bị pha loãng, giá cổ phiếu khó tăng tương ứng. Khi chu kỳ lợi nhuận đến chậm, tâm lý nhà đầu tư dễ bị ảnh hưởng, thậm chí xuất hiện cảm giác “bị lừa” do kỳ vọng không đúng.
Ở góc nhìn tích cực hơn, bà Thiều Thị Nhật Lệ, Tổng Giám đốc Công ty CP Quản lý Quỹ UOBAM Việt Nam, cho rằng thị trường đang bước vào giai đoạn tăng trưởng có chọn lọc và phân hóa mạnh hơn so với năm 2025. Các yếu tố hỗ trợ gồm nền tảng vĩ mô ổn định, với mục tiêu tăng trưởng GDP 2 con số, lạm phát được kiểm soát và chính sách tài khóa tiếp tục thúc đẩy đầu tư công quy mô lớn.
UOBAM dự báo lợi nhuận DN tiếp tục khả quan, với tăng trưởng EPS toàn thị trường khoảng 15%, tập trung ở các nhóm ngân hàng, bán lẻ, vật liệu và DN hưởng lợi từ đầu tư hạ tầng. Bên cạnh đó, các yếu tố mang tính cấu trúc như nâng hạng thị trường, cải thiện minh bạch, đa dạng hóa sản phẩm và nâng cấp hạ tầng giao dịch được kỳ vọng sẽ thu hút thêm dòng vốn dài hạn từ nhà đầu tư quốc tế. Việc phát triển trung tâm tài chính quốc tế cũng là bước tiến quan trọng, góp phần nâng tầm thị trường chứng khoán Việt Nam.
