Một nhà khoa học cấp cao Trung Quốc đã phác thảo các ứng dụng quân sự tiềm năng của công nghệ năng lượng mặt trời từ không gian, qua đó cho thấy cách hệ thống truyền năng lượng từ quỹ đạo có thể phục vụ giám sát và tác chiến điện tử, theo South China Morning Post ngày 5.4.
Trung Quốc là một trong những quốc gia hàng đầu thế giới trong việc phát triển năng lượng mặt trời từ không gian
ẢNH: REUTERS
Trong bài viết đăng trên tạp chí Scientia Sinica Informationis, ông Duan Baoyan, kiến trúc sư chủ chốt của dự án năng lượng mặt trời vũ trụ “Zhuri”, cho biết thiết kế hệ thống quỹ đạo đã được cải tiến đáng kể. Theo đó, ngoài chức năng truyền tải điện, hệ thống còn có thể đảm nhiệm các nhiệm vụ khác nhau như liên lạc, định vị, trinh sát, gây nhiễu và điều khiển từ xa.
Ông Duan nhấn mạnh vai trò của các chùm vi sóng siêu hẹp, có thể điều khiển chính xác để truyền năng lượng từ không gian xuống trái đất.
Về nguyên tắc, công nghệ này cũng cho phép truyền tín hiệu có mục tiêu, mở ra khả năng gây nhiễu hoặc bảo mật thông tin liên lạc quân sự.
Trung Quốc hiện là một trong những quốc gia đi đầu trong lĩnh vực năng lượng mặt trời không gian. Khác với các hệ thống trên mặt đất, vốn phụ thuộc vào thời tiết và chu kỳ ngày đêm, các tấm pin đặt trên quỹ đạo có thể thu năng lượng gần như liên tục. Điện năng sau đó được chuyển thành vi sóng truyền xuống mặt đất và được chuyển đổi trở lại thông qua các ăng-ten thu trên trái đất.
Từ hơn một thập niên trước, nhóm của ông Duan đã đề xuất thiết kế OMEGA như một phương pháp chính của Trung Quốc để xây dựng hệ thống như vậy. Năm 2022, Trung Quốc đã hoàn tất cơ sở thử nghiệm cao 75 m để kiểm chứng toàn bộ quy trình, từ thu năng lượng, truyền không dây đến tiếp nhận trên mặt đất.
Trong nghiên cứu mới, ông Duan đề xuất chuyển từ mô hình một cấu trúc khổng lồ sang hệ thống mô-đun gồm nhiều đơn vị nhỏ hoạt động phối hợp. Cách tiếp cận này giúp tăng độ linh hoạt, duy trì vận hành khi một số bộ phận gặp sự cố, đồng thời giảm độ phức tạp kỹ thuật và rủi ro khi xử lý công suất lớn trong không gian, theo South China Morning Post.
Không chỉ Trung Quốc, các nước khác cũng theo đuổi công nghệ này. Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) từng đề xuất mô hình SPS-ALPHA dựa trên mạng lưới mô-đun tương tự.
Năm 2023, các nhà khoa học tại Viện Công nghệ California (Mỹ) cũng đã thử nghiệm thành công việc truyền điện bằng vi sóng trên quỹ đạo.
Được đề xuất từ thập niên 1960, năng lượng mặt trời không gian từ lâu được kỳ vọng trở thành nguồn năng lượng sạch quy mô lớn, song vẫn đối mặt nhiều thách thức về công nghệ và chi phí.
