Một chiếc xe bị hư hại tại hiện trường vụ tấn công tên lửa của Iran ở Tel Aviv, Israel vào ngày 24-3 – Ảnh: AFP
Báo New York Times: Mỹ gửi Iran kế hoạch chấm dứt xung đột
Ngày 24-3, truyền thông quốc tế tường thuật Mỹ đã gửi tới Iran một kế hoạch gồm 15 điểm nhằm chấm dứt xung đột, trong đó bao gồm các giới hạn nghiêm ngặt đối với chương trình hạt nhân của Tehran và việc mở lại eo biển Hormuz.
Báo New York Times (Mỹ) dẫn lời hai quan chức giấu tên cho biết đề xuất đã được chuyển tới Iran thông qua Pakistan – quốc gia đã đề nghị đóng vai trò trung gian hòa giải.
Kênh Channel 12 (Israel) đưa tin Mỹ và Iran sẽ tuyên bố lệnh ngừng bắn kéo dài một tháng, trong thời gian đó hai bên sẽ đàm phán dựa trên đề xuất này.
Theo kênh này, kế hoạch kêu gọi chấm dứt mọi hoạt động làm giàu uranium trên lãnh thổ Iran và chuyển giao lượng vật liệu đã được làm giàu – thứ mà Israel và Mỹ cho rằng có thể được phát triển thành bom hạt nhân.
Iran cũng được kỳ vọng sẽ cho phép lưu thông không bị cản trở qua eo biển Hormuz. Đổi lại, Iran sẽ được dỡ bỏ toàn bộ các lệnh trừng phạt. Iran cũng sẽ nhận được sự hỗ trợ trong việc phát triển năng lượng hạt nhân dân sự tại Bushehr, một địa điểm then chốt mà Tehran cáo buộc Israel đã tấn công.
Nhà Trắng và Bộ Ngoại giao Mỹ chưa đưa ra bình luận ngay lập tức về các thông tin trên.
Ngày 24-3, Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ đang đạt được tiến triển trong các nỗ lực đàm phán nhằm chấm dứt xung đột với Iran.
Phát biểu trước báo giới tại Nhà Trắng, ông Trump nói Mỹ đang trao đổi với “những người phù hợp” ở Iran để đạt được một thỏa thuận chấm dứt các hành động thù địch, đồng thời cho biết phía Iran rất muốn đạt được thỏa thuận. “Chúng tôi đang trong quá trình đàm phán” – ông nói.
Iran nói với IMO rằng “các tàu không thù địch” có thể đi qua eo biển Hormuz
Sáng 25-3, Hãng tin AFP dẫn thông tin từ Tổ chức Hàng hải quốc tế (IMO) cho biết Iran vừa nói rằng “các tàu không thù địch” có thể di chuyển qua eo biển Hormuz nếu đáp ứng các quy định về an toàn và an ninh, đồng thời phối hợp với các cơ quan chức năng liên quan.
“Tàu không thù địch có thể được hưởng quyền đi lại an toàn qua eo biển Hormuz, với điều kiện không tham gia hoặc hỗ trợ các hành động gây hấn chống lại Iran và tuân thủ đầy đủ các quy định về an toàn và an ninh đã được công bố” – tuyên bố nêu rõ.
IMO cho biết tuyên bố này đề ngày 22-3, do Bộ Ngoại giao Iran ban hành và đề nghị IMO phổ biến. IMO sau đó đã chia sẻ thông tin với các quốc gia thành viên và các tổ chức phi chính phủ.
Tuyên bố nhấn mạnh rằng “các tàu, trang thiết bị và bất kỳ tài sản nào thuộc các bên gây hấn – cụ thể là Mỹ và chính quyền Israel – cũng như các bên tham gia khác trong vụ gây hấn đều sẽ không đủ điều kiện để được hưởng quyền qua lại vô hại hoặc không thù địch”.
Iran cũng cho rằng trách nhiệm đối với “bất kỳ sự gián đoạn, mất an ninh hoặc leo thang rủi ro nào tại tuyến đường thủy quan trọng này” thuộc về Mỹ và Israel, đồng thời cáo buộc hai nước đang tiến hành một “cuộc chiến phi pháp và gây bất ổn chống lại Iran”.
Israel phát hiện Iran phóng loạt tên lửa mới
Cuối ngày 24-3 theo giờ địa phương, quân đội Israel cảnh báo rằng Iran đã phóng một loạt tên lửa mới về phía nước này, đồng thời cho biết các hệ thống phòng thủ tên lửa đang được kích hoạt sau một ngày ghi nhận hơn chục cảnh báo.
Một giờ sau, vào rạng sáng 25-3 tại Israel, quân đội nước này tiếp tục đưa ra cảnh báo tương tự về việc có thêm tên lửa từ Iran đang bay tới.
Còi báo động vang lên tại Jerusalem và có tiếng nổ trong thành phố, trong khi một vụ nổ lớn khác cũng được ghi nhận trên bầu trời thành phố Jericho ở Bờ Tây, theo các phóng viên AFP.
“Cách đây ít phút, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã phát hiện các tên lửa được phóng từ Iran hướng tới lãnh thổ Nhà nước Israel. Các hệ thống phòng thủ đang hoạt động để đánh chặn mối đe dọa” – quân đội Israel cho biết trên Telegram.
Ngoại trưởng Trung Quốc và Iran điện đàm về xung đột Trung Đông
Theo Tân Hoa xã, ngày 24-3, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã điện đàm với người đồng cấp Iran Abbas Araghchi để trao đổi về tình hình xung đột Trung Đông hiện nay.
Trong cuộc điện đàm, ông Vương Nghị cho rằng các vấn đề nóng cần phải được giải quyết thông qua đối thoại và đàm phán, thay vì sử dụng vũ lực, đồng thời kêu gọi các bên nắm bắt mọi cơ hội hòa bình để khởi động tiến trình hòa đàm một cách sớm nhất có thể.
Ông Vương Nghị kêu gọi tất cả các bên tham chiến nắm bắt mọi cơ hội và triển vọng hòa bình, và khởi động đàm phán hòa bình càng sớm càng tốt. Ông nhấn mạnh rằng Trung Quốc sẽ tiếp tục giữ vững lập trường khách quan và công bằng, phản đối việc xâm phạm chủ quyền của các nước khác, tích cực thúc đẩy hòa bình và ngừng bắn, nỗ lực vì hòa bình và ổn định khu vực.
Về phía Iran, ông Araghchi đã thông báo cho ông Vương Nghị về những diễn biến mới nhất trong tình hình khu vực. Ông cũng khẳng định eo biển Hormuz luôn mở cửa cho tất cả các bên và tàu thuyền có thể đi qua vùng biển này một cách an toàn. Tuy nhiên, chính sách đó không được áp dụng cho các quốc gia đang có xung đột với Iran.
Con tàu đầu tiên trong đội tàu hữu nghị “Châu Mỹ của chúng ta” cập cảng Cuba
Hàng viện trợ nhân đạo từ tàu Maguro được đưa lên tại cảng Havana, Cuba vào ngày 24-3 – Ảnh: AFP
Theo TTXVN, ngày 24-3 (theo giờ địa phương), con tàu đầu tiên trong đội tàu hữu nghị “Châu Mỹ của chúng ta” đã cập cảng Havana, Cuba, mang theo hơn 30 tấn hàng viện trợ nhân đạo tới đảo quốc Caribê này.
Con tàu Maguro – soái hạm của đội tàu đoàn kết “Châu Mỹ của chúng ta” với thủy thủ đoàn gồm 27 người đến từ 11 quốc gia trên thế giới – đã khởi hành từ cảng Progreso, ở Yucatan, Mexico, và đã đi 370 hải lý trong 5 ngày, bất chấp điều kiện thời tiết khắc nghiệt để hoàn thành nhiệm vụ của mình.
Hàng hóa, được quyên góp bởi nhiều quốc gia, bao gồm 73 tấm pin mặt trời dành cho các trung tâm y tế, cũng như các loại thực phẩm thiết yếu như gạo, đậu và ngũ cốc, ngoài ra còn có thuốc men và các sản phẩm vệ sinh cá nhân.
Theo các nhà tổ chức, sáng kiến này, bao gồm cả các tàu khác chưa đến, nhằm mục đích nâng cao nhận thức và phá vỡ sự phong tỏa chính trị và thương mại ảnh hưởng đến người dân Cuba, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của hợp tác quốc tế trong việc giải quyết những khó khăn về năng lượng và nguồn cung mà quốc gia vùng Caribê này đang phải đối mặt.
Hôm 23-3, Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum kêu gọi giải quyết căng thẳng giữa Mỹ và Cuba thông qua đường ngoại giao và hợp tác đa phương, đồng thời khẳng định Mexico đang duy trì liên lạc với Washington và Havana nhằm thúc đẩy đối thoại, tránh mọi nguy cơ xung đột.
Philippines ban bố tình trạng khẩn cấp năng lượng quốc gia
Ngày 24-3, Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. của Philippines đã ban bố “tình trạng khẩn cấp năng lượng quốc gia”, viện dẫn các rủi ro đối với nguồn cung nhiên liệu trong nước và sự ổn định năng lượng do cuộc xung đột ở Trung Đông gây ra, theo Hãng tin AFP.
Tình trạng khẩn cấp được ban bố chỉ vài giờ sau khi Bộ trưởng Năng lượng nước này cho biết Philippines dự định tăng sản lượng từ các nhà máy nhiệt điện than nhằm giữ giá điện ở mức thấp.
“Tình trạng khẩn cấp năng lượng quốc gia được ban bố trong bối cảnh xung đột đang diễn ra tại Trung Đông, và mối nguy hiểm cận kề đối với sự sẵn có và ổn định của nguồn cung năng lượng quốc gia” – sắc lệnh hành pháp công bố tối 24-3 nêu rõ.
Sắc lệnh này cho phép Bộ Năng lượng Philippines thanh toán trước 15% để đảm bảo các hợp đồng nhiên liệu, đồng thời trực tiếp xử lý các hành vi tích trữ hoặc đầu cơ trục lợi.
