Giá dầu Brent chuẩn toàn cầu đã tăng mạnh kể từ khi Mỹ và Israel tấn công Iran hôm 28-2 – Ảnh: REUTERS
Giá dầu vẫn tăng dù nhiều nước thông báo xả kho
Theo CNBC, giá dầu tăng hơn 7% trong phiên giao dịch ngày 12-3, khi các nhà giao dịch tỏ ra không tin lượng dầu từ kho dự trữ chính phủ có thể bù đắp cú sốc nguồn cung do chiến tranh tại Trung Đông gây ra.
Cụ thể, dầu thô West Texas Intermediate (WTI) tăng 7,5% lên 93,8 USD/thùng; dầu Brent tăng 7,74% lên 99,1 USD/thùng.
Đáng chú ý, đà tăng này diễn ra ngay cả sau khi Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) công bố đợt xả kho dự trữ dầu khẩn cấp lớn nhất lịch sử.
Trước đó, hôm 11-3, IEA cho biết 32 quốc gia thành viên sẽ cùng giải phóng 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược nhằm hạ nhiệt thị trường năng lượng đang biến động mạnh vì chiến sự.
Đây là đợt xả kho lớn nhất kể từ khi IEA được thành lập sau cuộc khủng hoảng dầu mỏ thập niên 1970.
Theo IEA, quy mô xả kho lần này vượt xa mức 182 triệu thùng được tung ra thị trường trong hai giai đoạn năm 2022, sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine.
“Những thách thức mà thị trường dầu mỏ đang đối mặt là chưa từng có về quy mô” – Giám đốc điều hành IEA Fatih Birol nhấn mạnh, đồng thời cho biết hành động phối hợp lần này của các quốc gia thành viên cũng ở mức “chưa từng có”.
Cùng với quyết định của IEA, Mỹ thông báo giải phóng 172 triệu thùng dầu từ Kho dự trữ dầu mỏ chiến lược (SPR). Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho biết việc vận chuyển có thể bắt đầu từ tuần tới, dự kiến mất khoảng 120 ngày để hoàn tất.
Giới chuyên gia vẫn lo ngại
Tuy vậy, nhiều nhà giao dịch vẫn hoài nghi liệu lượng dầu này có thể nhanh chóng bù đắp cú sốc nguồn cung.
Nguyên nhân chính là việc vận chuyển qua eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược nối vịnh Ba Tư với thị trường thế giới – đang bị gián đoạn nghiêm trọng. Đây là nơi khoảng 20% nguồn cung dầu và khí đốt toàn cầu thường đi qua.
Nhiều tàu chở dầu đã ngừng đi qua eo biển Hormuz do lo ngại an toàn hàng hải, theo các nguồn tin ngành vận tải biển.
Trước đó, giá dầu Brent có lúc vọt lên 119 USD/thùng khi thị trường hoảng loạn vì rủi ro nguồn cung, trước khi hạ nhiệt nhẹ nhưng vẫn duy trì ở mức cao.
Tính đến nay, giá dầu Brent đã tăng 26% kể từ khi Mỹ và Israel tấn công Iran gần hai tuần trước.
Theo ông Saul Kavonic, nhà phân tích năng lượng tại MST Marquee, lượng dầu xả từ kho dự trữ có thể bổ sung nguồn cung cần thiết, nhưng tối đa chỉ bù đắp khoảng 1/4 mức thiếu hụt nếu eo biển Hormuz tiếp tục bị đóng cửa.
Các chuyên gia cũng cảnh báo tác động của đợt xả kho có thể không đến ngay lập tức. Do các kho dự trữ chiến lược do từng quốc gia thành viên IEA quản lý riêng lẻ, các hạn chế kỹ thuật và hậu cần có thể làm chậm quá trình đưa dầu ra thị trường.
Ông Pavel Molchanov, chiến lược gia đầu tư cấp cao tại Raymond James, ước tính có thể mất 60-90 ngày để lượng dầu này tác động đáng kể đến thị trường – lâu hơn kỳ vọng của các nhà giao dịch đang chờ nguồn cung cải thiện ngay.
“Nếu eo biển Hormuz vẫn đóng cửa, lượng dầu xả từ kho dự trữ chỉ có thể giúp giảm áp lực trong ngắn hạn” – ông Hamad Hussain, chuyên gia kinh tế hàng hóa tại Capital Economics, nhận định.
IEA khẳng định biện pháp can thiệp lần này nhằm ổn định thị trường, song nhấn mạnh yếu tố then chốt để nguồn cung dầu khí toàn cầu trở lại bình thường vẫn là khôi phục hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz.
