NASA công bố phát hiện mới từ sao Mộc

Dựa trên dữ liệu thu thập từ tàu thăm dò robot Juno của NASA, các nhà khoa học đã có được những phép đo chính xác nhất từ trước đến nay về kích thước và hình dạng của sao Mộc – yếu tố then chốt để hiểu rõ hơn cấu trúc bên trong phức tạp của hành tinh này.

Theo Reuters ngày 4.2, các quan sát mới cho thấy đường kính xích đạo của sao Mộc đạt 142.976 km, nhỏ hơn khoảng 8 km so với các ước tính trước đây. Trong khi đó, đường kính từ cực bắc đến cực nam là 133.684 km, giảm khoảng 24 km so với số liệu cũ.

Giống như trái đất, sao Mộc không phải là một hình cầu hoàn hảo mà hơi dẹt ở 2 cực. Dữ liệu mới cho thấy mức độ dẹt của hành tinh này còn lớn hơn so với nhận định trước đây khi đường kính xích đạo của sao Mộc lớn hơn khoảng 7% so với đường kính cực. Để so sánh, con số này của trái đất chỉ là 0,33%.

Trước đó, các phép đo về sao Mộc chủ yếu dựa trên dữ liệu từ các tàu Voyager và Pioneer của NASA trong những năm cuối thập niên 1970. Tàu Juno, được phóng năm 2011 và bắt đầu quỹ đạo quanh sao Mộc từ năm 2016, đã truyền về trái đất lượng lớn dữ liệu thô. Việc NASA gia hạn sứ mệnh Juno vào năm 2021 cho phép các nhà khoa học thực hiện thêm những quan sát đặc biệt, trong đó có việc theo dõi tàu khi nó đi vào phía sau sao Mộc so với trái đất.

“Khi Juno bay khuất sau sao Mộc, tín hiệu vô tuyến của tàu phải đi xuyên qua bầu khí quyển của hành tinh này trước khi tới trái đất”, nhà khoa học Eli Galanti thuộc Viện Khoa học Weizmann (Israel), tác giả chính của nghiên cứu đăng trên tạp chí Nature Astronomy, cho biết.

“Việc phân tích sự thay đổi của tín hiệu do thành phần, mật độ và nhiệt độ khí quyển gây ra cho phép chúng tôi xác định kích thước và hình dạng của sao Mộc với độ chính xác rất cao. Điều thú vị là cấu hình hình học này không nằm trong kế hoạch ban đầu của sứ mệnh Juno”, ông nói thêm.

Sao Mộc – hành tinh thứ 5 tính từ mặt trời – có kích thước khổng lồ đến mức tất cả các hành tinh còn lại trong hệ mặt trời đều có thể nằm gọn bên trong nó. Hành tinh này chủ yếu được cấu tạo từ hydro và heli, cùng một lượng nhỏ các khí khác. Các dải mây nhiều màu, gió mạnh và những cơn bão khổng lồ là đặc điểm nổi bật trên bề mặt khí quyển của sao Mộc.

Theo các nhà khoa học, những phép đo mới có ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi bán kính sao Mộc là thông số nền tảng trong các mô hình nghiên cứu về cấu trúc và khí quyển của hành tinh này.

“Sao Mộc là hành tinh lớn nhất và chứa phần lớn khối lượng của các hành tinh trong hệ mặt trời. Hiểu rõ thành phần và cấu trúc bên trong của nó là chìa khóa để lý giải cách hệ mặt trời hình thành và tiến hóa”, ông Galanti nhấn mạnh.

Ông cho rằng Sao Mộc có thể đã hình thành rất sớm và đóng vai trò quan trọng trong việc phân bố vật chất, ảnh hưởng đến sự phát triển của các hành tinh khác, cũng như vận chuyển các chất dễ bay hơi như nước, carbon dioxide và amoniac vào khu vực hệ mặt trời bên trong, nơi có trái đất.