Lakanwal, nghi phạm bắn hai vệ binh Mỹ khiến một người thiệt mạng, được cho là từng phục vụ trong Zero, đơn vị đặc nhiệm Afghanistan hợp tác với CIA.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 27/11 thông báo Sarah Beckstrom, một trong hai lính Vệ binh Quốc gia bị bắn gần Nhà Trắng trước đó một ngày, đã thiệt mạng. Nghi phạm nổ súng được xác định là Rahmanullah Lakanwal, công dân Afghanistan di cư đến Mỹ vào tháng 9/2021, một tháng sau khi Taliban lên nắm quyền ở nước này.
Hình ảnh được chia sẻ trên mạng xã hội sau đó cho thấy tấm thẻ quân nhân của Lakanwal trong thời gian phục vụ quân đội Afghanistan trước khi bị Taliban đánh bại. Tấm thẻ cho thấy Lakanwal là thành viên “Lực lượng Tấn công Kandahar (KSF)” hay “03”.
Đây là một trong các lực lượng đặc nhiệm được gọi là “đơn vị Zero” của quân đội Afghanistan, từng hợp tác chặt chẽ với Mỹ cùng đồng minh trong cuộc chiến chống Taliban năm 2001-2021.
Thẻ quân nhân được cho là của nghi phạm Rahmanullah Lakanwal trong ảnh đăng hôm 27/11. Ảnh: X/shellenberger
Trên thẻ còn đề cập đến “Firebase Gecko”, một trong các căn cứ được Cơ quan Tình báo Trung ương (CIA) và đặc nhiệm Mỹ sử dụng tại thành phố Kandahar ở miền nam Afghanistan. Căn cứ này nằm bên trong khu phức hợp từng được người sáng lập Taliban Mullah Mohammad Omar dùng làm nơi ở.
Giới chức Mỹ chưa bình luận về bức ảnh thẻ quân nhân, song Giám đốc CIA John Ratcliffe trước đó xác nhận nghi phạm từng hợp tác với chính phủ Mỹ, trong đó có cơ quan tình báo này, với tư cách là thành viên của một lực lượng đối tác ở Kandahar.
Các “đơn vị Zero” chỉ có thành viên là công dân Afghanistan và hoạt động dưới sự quản lý của Cục An ninh Quốc gia (NDS) Afghanistan, cơ quan tình báo được thành lập với sự hỗ trợ từ CIA nhằm phục vụ cho chính quyền được Mỹ hậu thuẫn ở quốc gia Nam Á. NDS đã bị giải thể sau khi Taliban lên nắm quyền.
Một cựu tướng thuộc chính quyền cũ tại Afghanistan xác nhận KSF là đơn vị đặc nhiệm trực thuộc NDS. “Đây là lực lượng chuyên nghiệp và hoạt động tích cực nhất, được CIA đào tạo và cung cấp trang thiết bị. Tất cả hoạt động của họ đều được tiến hành dưới chỉ đạo từ CIA”, người này cho hay.
Nghi phạm Rahmanullah Lakanwal trong ảnh công bố hôm 27/11. Ảnh: AP
Theo truyền thông Mỹ, các “đơn vị Zero” được biết đến ở Afghanistan vì tính bí mật cao, cũng như được cho là đã có những hành động sát hại dân thường không qua xét xử, đặc biệt là trong các cuộc đột kích ban đêm.
Dù vậy, họ được Mỹ và các đối tác quốc tế coi là một trong các lực lượng sở tại đáng tin cậy nhất ở Afghanistan. Với tư cách là thành viên “đơn vị Zero”, nghi phạm Lakanwal gần như chắc chắn đã được đảm bảo quyền tị nạn tại Mỹ, do lực lượng tinh nhuệ này là cái tên hàng đầu trong danh sách trả thù của Taliban.
Nhiều thành viên thuộc “đơn vị Zero” đã đóng vai trò quan trọng trong chiến dịch sơ tán của Mỹ khỏi thủ đô Kabul vào tháng 8/2021, nhằm đổi lấy chỗ cho bản thân và gia đình trên các chuyến bay rời khỏi Afghanistan.
Phạm Giang (Theo CBS, Reuters)
