Trong bất kỳ mối quan hệ nào, cái tôi luôn tồn tại như một phần không thể thiếu. Nó là bản năng, là chiếc khiên để bảo vệ con người khỏi bị tổn thương, để khẳng định mình trong thế giới rộng lớn này. Và cũng chính cái tôi ấy lại trở thành ngọn lửa châm ngòi cho vô số cuộc cãi vã trong tình yêu. Ta muốn chứng minh mình đúng, ta muốn được công nhận, ta không muốn chịu thua. Nhưng điều kỳ lạ là trong tình yêu, đôi khi cái tôi lại tự khắc dịu xuống, bị che mờ bởi lòng trắc ẩn, bởi mong muốn giữ gìn mối quan hệ. Có những lúc ta bỗng không còn hăng hái để tranh cãi xem ai đúng ai sai, mà chỉ muốn mọi thứ yên ả, êm dịu.
Câu hỏi đặt ra là tại sao khi yêu, con người lại có thể “tắt” đi chế độ sinh tồn ấy? Chế độ vốn thôi thúc chúng ta luôn phải đứng về phía mình, bảo vệ mình, tranh giành cái đúng cho mình. Phải chăng bởi vì khi ta yêu, ta đã trao một phần bản ngã của mình cho người kia. Ta để họ bước vào thế giới nội tâm vốn riêng tư và kín đáo, và từ đó ta không còn là “tôi” thuần túy nữa, mà đã trở thành một phần của “chúng ta”. Tình yêu làm mềm đi những góc cạnh, biến sự khẳng định thành sự thấu hiểu, biến cứng rắn thành dịu dàng. Lòng trắc ẩn len lỏi vào những khoảng trống trong trái tim, để rồi ta không còn thấy cần thiết phải hơn thua trong từng cuộc cãi vã.
Nhưng cũng chính vì vậy mà trong lòng nhiều người nảy sinh nỗi sợ. Nếu một ngày, khi đặt ra câu hỏi “giữa mình và họ, họ sẽ chọn ai”, câu trả lời lại là “tôi chọn bản thân tôi” thì sao? Đó là một đòn nặng nề đến mức khó ai có thể chịu đựng. Vì thế, không ít người chọn cách nói dối. Họ sẽ vẫn nói “anh chọn chúng ta, em chọn chúng ta”, nhưng sâu trong lòng, sự lựa chọn đã nghiêng hẳn về phía bản thân. Sự dối trá này không phải để lừa lọc, mà để tránh gây thêm tổn thương. Bởi nói thật ra rằng “tôi chọn tôi” chẳng khác nào chấm dứt tất cả, gieo vào người kia một vết thương khó lành.
Điều này đặt ra một nghịch lý: trong tình yêu, miệng ta có thể nói “chúng ta”, nhưng trái tim lại giữ “tôi”. Và liệu có mối quan hệ nào thoát khỏi nghịch lý ấy? Có lẽ không. Bởi con người vốn dĩ luôn là cá thể riêng biệt, với những nỗi sợ, những nhu cầu, những khát vọng rất riêng. Yêu không làm ta biến mất cái tôi, mà chỉ khiến cái tôi ấy trở nên mềm mại, dễ chịu hơn. Đôi khi ta che giấu nó để bảo vệ mối quan hệ, nhưng trong sâu thẳm, nó vẫn hiện hữu.
Vậy, vấn đề không nằm ở chỗ cái tôi có biến mất hay không, mà là cách ta kiểm soát nó trong lúc nóng giận. Bởi những cơn giận dữ thường là lúc cái tôi trỗi dậy mạnh mẽ nhất. Nó thôi thúc ta phải hét lên, phải chứng minh, phải chỉ trích. Và nếu ta không đủ tỉnh táo, cái tôi ấy sẽ biến thành con dao cắt đứt sợi dây gắn kết. Nhưng nếu ta biết dừng lại, biết chọn lời dịu dàng thay cho lời cay nghiệt, thì chính trong khoảnh khắc ấy, ta đã biến cái tôi từ kẻ phá hoại thành người giữ gìn.
Không ai trong tình yêu là hoàn toàn vô ngã. Ai cũng có cái tôi, và ai cũng muốn được yêu thương mà không cần phải từ bỏ bản thân. Thế nhưng, tình yêu đẹp là tình yêu giúp hai cái tôi học cách co giãn, học cách nhường nhịn, học cách đồng hành mà không xóa bỏ nhau. Cái tôi không phải kẻ thù, nó chỉ cần được dẫn dắt bởi tình thương và lòng trắc ẩn.
Nếu tình yêu nguội lạnh, cái tôi sẽ trở về đúng bản chất nguyên sơ của nó: khép kín, bảo vệ chính mình, chọn lấy bản thân thay vì chọn “chúng ta”. Sự nguội lạnh ấy thường không cần nói ra, vì ai cũng hiểu. Nói thành lời chỉ khiến nỗi đau thêm nặng nề. Nhưng nếu còn yêu, thì trong những cơn giận dữ, ta vẫn đủ sức kiềm chế để không làm tổn thương nhau, vẫn có thể nói “chúng ta” mà không thấy nó gượng gạo.
Vậy nên, có thể mọi mối quan hệ đều mang trong nó sự giằng co giữa “tôi” và “chúng ta”. Có thể trong lòng ai đó, đôi khi “tôi” vẫn được ưu tiên hơn “chúng ta”. Nhưng điều quan trọng là khi cơn giận trào dâng, ta có đủ mạnh mẽ để kiềm cái tôi ấy lại, để chọn lời nói làm dịu thay vì làm tổn thương. Bởi tình yêu không phải là xóa bỏ bản thân, mà là đủ mạnh để cùng tồn tại, đủ dịu dàng để không đẩy nhau ra xa.
