Tuổi thọ pin trên xe điện không chỉ phụ thuộc vào công nghệ mà còn bị chi phối lớn bởi thói quen sử dụng. Tuy nhiên, có một thực tế hiện nay không ít người dùng đang duy trì những thói quen sai lầm trong quá trình sạc và vận hành, khiến pin xuống cấp nhanh, giảm hiệu suất… Dưới đây là 4 sai lầm phổ biến cần tránh nếu muốn kéo dài tuổi thọ pin xe điện.
Không nên để pin cạn kiệt rồi mới sạc
Thói quen để pin về mức rất thấp mới cắm sạc là một trong những nguyên nhân hàng đầu khiến pin nhanh “chai”. Loại pin lithium-ion trên xe điện hiện nay không phù hợp với việc xả sâu (deep discharge) thường xuyên. Khi dung lượng pin giảm xuống dưới ngưỡng an toàn (khoảng từ 5 – 10%), các phản ứng hóa học bên trong cell pin có thể bị ảnh hưởng, làm suy giảm khả năng tích trữ năng lượng theo thời gian.
Nhiều người có thói quen để pin xe điện gần cạn sạch mới cắm sạc
ẢNH: VINFAST
Về lâu dài, hệ quả dễ nhận thấy là quãng đường di chuyển sau mỗi lần sạc bị rút ngắn đáng kể. Vì vậy, thay vì chờ pin cạn, người dùng nên chủ động sạc khi dung lượng còn khoảng 20 – 40% và luôn duy trì mức pin trong khoảng 20 – 80% để tối ưu tuổi thọ.
Tránh sạc khi pin đang ở nhiệt độ cao
Nhiệt độ là yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến độ bền của pin, nhưng lại thường bị người dùng lơ là bỏ qua. Các chuyên gia khuyến cáo, sau khi xe vừa vận hành quãng đường dài, pin thường ở trạng thái nóng. Nếu cắm sạc ngay thời điểm này, nhiệt lượng tiếp tục gia tăng sẽ đẩy nhanh quá trình lão hóa pin. Vì vậy, người dùng nên đợi khoảng 20 – 30 phút để pin ổn định nhiệt độ trước khi sạc, đồng thời ưu tiên sạc xe ở nơi thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp.
Không nên sạc pin ngay khi xe vừa tắt máy sau khi vận hành quãng đường dài
ẢNH: B.H
Ở chiều ngược lại, sạc pin trong môi trường quá lạnh cũng không phải lựa chọn lý tưởng. Khi nhiệt độ xuống thấp, các ion lithium di chuyển kém hiệu quả, khiến quá trình nạp năng lượng bị suy giảm và ảnh hưởng đến hiệu suất pin.
Lạm dụng sạc nhanh khiến pin nhanh lão hóa
Sạc nhanh là giải pháp tiện lợi trong nhiều tình huống, nhưng việc sử dụng thường xuyên lại không có lợi cho tuổi thọ pin. Lý do là bởi dòng điện từ các súng sạc nhanh rất lớn, trong thời gian ngắn có thể khiến nhiệt độ pin tăng cao, tạo áp lực lên các cell pin và đẩy nhanh quá trình xuống cấp.
Do đó, người dùng chỉ nên sử dụng sạc nhanh khi thực sự cần thiết hoặc không có lựa chọn khác. Với nhu cầu hằng ngày, sạc chậm vẫn là phương án tối ưu hơn để đảm bảo độ bền lâu dài của pin.
Sạc đầy 100% và dùng bộ sạc kém chất lượng
Việc duy trì pin ở mức 100% trong thời gian dài tưởng chừng vô hại nhưng thực tế lại gây áp lực lớn lên hệ thống pin. Khi pin được sạc đầy, điện áp trong các cell luôn ở mức cao, khiến các phản ứng hóa học bên trong diễn ra mạnh hơn bình thường. Nếu tình trạng này kéo dài, cấu trúc vật liệu của pin sẽ dần suy giảm, từ đó làm giảm khả năng tích trữ năng lượng và đẩy nhanh quá trình lão hóa. Đặc biệt, với những xe ít sử dụng, việc thường xuyên sạc đầy rồi để xe trong thời gian dài càng khiến pin nhanh xuống cấp hơn.
Với pin xe điện, việc duy trì mức năng lượng tối đa cũng dễ đẩy nhanh quá trình lão hóa
ẢNH: VINFAST
Không chỉ vậy, việc sử dụng bộ sạc không chính hãng hoặc không đúng thông số kỹ thuật cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Mỗi mẫu xe điện đều được thiết kế để tương thích với một mức điện áp và dòng điện nhất định. Nếu dùng bộ sạc kém chất lượng, không đảm bảo tiêu chuẩn, pin có thể phải chịu tình trạng quá dòng hoặc quá áp trong quá trình sạc. Điều này không chỉ làm giảm tuổi thọ pin mà còn có thể gây mất an toàn, thậm chí dẫn đến nguy cơ chập điện hoặc cháy nổ.
Để hạn chế những rủi ro này, người dùng nên ưu tiên sử dụng bộ sạc chính hãng hoặc thiết bị đạt tiêu chuẩn từ nhà sản xuất. Đồng thời, trong điều kiện sử dụng hằng ngày, không nhất thiết phải sạc đầy 100%, mà chỉ nên duy trì mức pin trong khoảng 80 – 90%. Cách sử dụng này giúp giảm áp lực lên pin, góp phần kéo dài tuổi thọ và đảm bảo hiệu suất vận hành ổn định theo thời gian.
