Đô thị lớn của Mỹ ngày càng vắng bóng trẻ em
Khi vợ chồng Escobedo đến Willows, Texas 25 năm trước, khu phố luôn đông đúc trẻ em, nhưng cảnh tượng quen thuộc bây giờ là những người hàng xóm nghỉ hưu chăm vườn tược.
Khi còn bé, hai cô con gái sinh đôi của Fernando và Patricia Escobedo thường cùng những đứa trẻ khác trong khu phố đi xe trượt scooter bên ngoài. Giờ đây, hai cô con gái sinh đôi đã học đại học và khu phố cũng trở nên rất khác trước.
Con gái út 12 tuổi là một trong số rất ít trẻ em còn lại trên con phố. Trường tiểu học trong khu vực cũng có số lượng học sinh giảm rõ rệt. “Không khí ở đây không còn như 10 năm trước, khi khu phố vẫn còn rất nhiều trẻ con”, ông nói.
Trong bối cảnh tỷ suất sinh của Mỹ giảm xuống mức thấp kỷ lục, số lượng trẻ em trên cả nước đang đi xuống. Xu hướng này đặc biệt rõ nét tại các thành phố lớn.
Gia đình Escobedo chuẩn bị bữa tối cùng hai con gái Elianna, 11 tuổi (ở giữa) và Alexa, 20 tuổi (bên phải). Ảnh: WSJ
Số trẻ em tại các thành phố lớn của Mỹ đã giảm 6% trong vòng 10 năm qua, trong khi mức giảm trên toàn quốc chỉ là 1%. Mức sụt giảm còn rõ rệt hơn ở nhóm gia đình có con nhỏ: số trẻ dưới 5 tuổi tại các thành phố lớn giảm tới 15%, so với mức giảm 7% trên toàn quốc.
Nhìn chung, số lượng trẻ em đã giảm tại khoảng 2/3 trong số 38 thành phố Mỹ có dân số trên 500.000 người.
Các gia đình có con nhỏ cho biết chi phí sinh hoạt, vấn đề an toàn và chất lượng cuộc sống là những nguyên nhân khiến họ rời khỏi các thành phố. Bên cạnh đó, ngày càng nhiều người trưởng thành lựa chọn không sinh con vì lo ngại gánh nặng tài chính cũng như những đánh đổi về lối sống khi lập gia đình và sinh con.
Xu hướng này diễn ra ở các thành phố thuộc nhiều mức độ phát triển kinh tế khác nhau. Tại thành phố San Jose, bang California – nơi thu nhập hộ gia đình trung vị cao gần gấp đôi cả nước – số trẻ dưới 5 tuổi đã giảm tới 34% trong vòng một thập kỷ, mức giảm mạnh nhất trong số các thành phố lớn của Mỹ.
Ernie và Samantha Solis đều lớn lên ở khu vực San Jose và sinh sống tại thành phố này trong những năm đầu đời. Tuy nhiên, với mức lương của một lính cứu hỏa và một giáo viên, việc mua nhà là điều ngoài khả năng của họ. Chi phí gửi trẻ lên tới khoảng 25.000 USD mỗi năm cho mỗi bé.
Đến tháng 6/2021, gia đình quyết định chuyển đến Star, một thị trấn nhỏ nằm cách thành phố Boise, bang Idaho, không xa. “Cuộc sống ở San Jose thực sự quá sức tôi”, Ernie nói.
Hiện nay, mỗi thứ Hai anh bay đến San Jose để làm việc, nghỉ tại phòng ở miễn phí dành cho lính cứu hỏa trong tuần và trở về Idaho vào mỗi thứ Sáu. Anh cho biết đã gặp nhiều ông bố khác cũng duy trì cuộc sống tương tự, gồm thợ điện, kỹ thuật viên điều hòa không khí và thợ sửa chữa ô tô.
Sân chơi tại công viên Riverside ở Easton, Pennsylvania. Ảnh: WSJ
Ngay cả tại những thành phố có chi phí sinh hoạt tương đối dễ chịu, số lượng trẻ em cũng đang giảm. Trong 10 năm qua, số trẻ em giảm 15% tại Albuquerque, bang New Mexico, và giảm 11% tại Milwaukee, bang Wisconsin.
Các nền kinh tế đô thị đã bắt đầu cảm nhận tác động của xu hướng này. Các gia đình có con nhỏ là lực lượng đóng góp quan trọng cho nguồn thu thuế của thành phố, đặc biệt là tầng lớp trung lưu – nhóm tạo ra nhu cầu đối với nhiều loại hàng hóa thiết yếu có giá phải chăng, qua đó mang lại lợi ích cho toàn xã hội.
Ít trẻ em hơn đồng nghĩa với việc các trường công lập – vốn thường là một trong những nhà tuyển dụng lớn nhất tại nhiều thành phố – nhận được ít sự hỗ trợ hơn và buộc phải đưa ra những quyết định khó khăn khi số học sinh trong lớp ngày càng giảm.
Một số chính quyền địa phương đã triển khai chương trình chăm sóc trẻ miễn phí, song chưa rõ liệu các chính sách này có đủ sức thuyết phục người dân sinh con hoặc giữ chân các gia đình ở lại thành phố hay không.
Connor O’Brien, chuyên gia từ Viện Tiến bộ, một viện tư vấn chính sách, cho biết xu hướng suy giảm số lượng trẻ em tại các đô thị bắt đầu từ năm 2017 và tăng tốc sau đại dịch Covid-19.
Đại dịch mở ra cơ hội làm việc từ xa, khiến nhiều gia đình đánh giá lại lối sống của mình. Một số chuyển về vùng ngoại ô, thậm chí đến những khu vực xa hơn.
Tỷ suất sinh giảm cũng là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến xu hướng này. Trong vòng 10 năm qua, số trẻ được sinh ra tại Mỹ đã giảm 9%, chủ yếu do ngày càng ít phụ nữ dưới 30 tuổi sinh con. Trên phạm vi cả nước, tỷ suất sinh ở phụ nữ gốc Tây Ban Nha, nhóm chiếm tỷ trọng đáng kể trong dân số của nhiều thành phố, còn giảm mạnh hơn.
Phân tích của Connor O’Brien cho thấy tỷ suất sinh tại các đô thị lớn giảm 18% trong giai đoạn 2010-2024.
Trong số 38 thành phố của Mỹ có dân số trên 500.000 người, Wall Street Journal ghi nhận 13 thành phố có số lượng trẻ em tăng lên. Phần lớn trong số này nằm ở khu vực Sun Belt, vành đai phía nam nước Mỹ, nơi chi phí sinh hoạt tương đối phù hợp với các gia đình thuộc tầng lớp trung lưu.
Fernando Escobedo, 55 tuổi, làm việc trong lĩnh vực tài chính, cho biết con phố nơi cha mẹ già của ông sinh sống, cũng là nơi ông từng trải qua tuổi thơ với những mùa hè rong chơi cùng lũ trẻ hàng xóm, giờ đây cũng trở nên yên ắng.
Sau Covid-19, khu phố không còn tổ chức tiệc liên hoan thường niên nữa. “Những người còn ở lại chủ yếu là các bậc cha mẹ đã lớn tuổi”, Escobedo nói.
Các nhà kinh tế lo ngại tình trạng dân số già hóa vì điều đó đồng nghĩa với việc số người trong độ tuổi lao động đóng thuế sẽ giảm, trong khi số người nghỉ hưu phụ thuộc vào các chương trình an sinh xã hội ngày càng tăng.
Theo các nhà kinh tế, rủi ro lớn nhất là việc số gia đình giảm chỉ là một phần của xu hướng suy giảm dân số rộng lớn hơn, kéo theo sự thu hẹp của nguồn thu thuế tại các thành phố.
Hoàng Lan (Theo WSJ, Reuters)
