Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung (thứ hai từ trái sang) và Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio (thứ ba từ trái sang) cùng các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN chụp ảnh bắt tay theo phong cách ASEAN ngày 22-7 – Ảnh: AFP
Diễn ra từ ngày 20 đến 24-7 trong bối cảnh tình hình quốc tế “bất định, bất ổn, và bất khả dự báo” như nhận định trong phát biểu khai mạc của Ngoại trưởng Philippines, Chủ tịch ASEAN 2026, AMM-59 cùng các hội nghị liên quan vẫn thành công tốt đẹp và đạt được kết quả toàn diện.
Không chỉ nhiều văn kiện quan trọng được thông qua, chuỗi hội nghị cũng thể hiện việc các bên chuyển hóa cam kết chính trị thành hợp tác thực chất.
Thêm nhiều nước tìm đến ASEAN
Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Hoàng Giang, một trong những người trực tiếp tham gia chuỗi hội nghị lần này, đã chỉ ra những kết quả nổi bật của AMM-59 cùng vai trò, đóng góp của Việt Nam khi trả lời báo chí.
Một trong những kết quả đáng chú ý lần này là việc mạng lưới quan hệ đối ngoại của ASEAN tiếp tục được mở rộng và đi vào chiều sâu. Ngày càng nhiều đối tác muốn thiết lập, nâng cấp quan hệ với ASEAN, mở rộng sự hiện diện trong các cơ chế do ASEAN dẫn dắt.
“Việc ASEAN tiếp nhận Thổ Nhĩ Kỳ trở thành Đối tác đối thoại thứ 12, chấp thuận Đức và Qatar trở thành Đối tác đối thoại theo lĩnh vực, cũng như chấp thuận Anh tham gia Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF) tiếp tục khẳng định sức hút và vị thế ngày càng cao của ASEAN, trở thành trung tâm kết nối lợi ích, điều phối hợp tác và định hình các tiến trình khu vực”, ông Đặng Hoàng Giang khẳng định.
Theo Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam, “sức hút và giá trị trường tồn của các chuẩn mực ứng xử do ASEAN thiết lập” còn tiếp tục được khẳng định qua thành công của các hoạt động kỷ niệm 50 năm Hiệp ước Thân thiện và hợp tác ở Đông Nam Á (TAC).
Các bên tham gia khẳng định TAC là bộ quy tắc nền tảng cho quan hệ giữa các quốc gia trong và ngoài khu vực. Việc Romania, Ba Lan, Thụy Điển, Lithuania ký kết, nâng tổng số quốc gia tham gia TAC lên con số 62 và nhiều đề nghị tham gia mới đã khẳng định sức sống và vai trò của hiệp ước này.
Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đặng Hoàng Giang – Ảnh: Bộ Ngoại giao cung cấp
Đóng góp vào những thành công trên của AMM-59, không thể không kể đến vai trò chủ động và trách nhiệm của Việt Nam.
Theo Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang, Việt Nam hiện là nước duy nhất đang cùng lúc điều phối quan hệ với hai Đối tác đối thoại của ASEAN là Anh và New Zealand. Trong vai trò đó, Việt Nam đã để lại nhiều dấu ấn.
Việt Nam đã chủ trì đàm phán, thông qua Kế hoạch hành động ASEAN – Anh giai đoạn 2027 – 2031 và Tuyên bố chung Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN – Anh về hợp tác trong khuôn khổ Tầm nhìn ASEAN về Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương (AOIP); thúc đẩy đồng thuận trong ASEAN tiếp nhận Anh trở thành thành viên thứ 28 của ARF.
Việt Nam cũng chủ trì đàm phán và thông qua Tuyên bố chung Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN – New Zealand về thúc đẩy tự cường khu vực. Đồng thời đôn đốc triển khai hiệu quả, toàn diện Kế hoạch hành động ASEAN – New Zealand giai đoạn 2026 – 2030 theo hướng “chất lượng hơn số lượng”.
Dưới sự đồng chủ trì của Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung, Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Mekong – Nhật Bản lần thứ 17 đã nhất trí nối lại Hội nghị cấp cao Mekong – Nhật Bản vào thời điểm sớm nhất và phù hợp.
Về vấn đề Biển Đông, Việt Nam đã chủ động tham gia, góp phần định hướng trao đổi về vùng biển này tại các hội nghị. Trong đó, nhấn mạnh tầm quan trọng của hòa bình, an ninh và ổn định ở Biển Đông, đề cao lợi ích và trách nhiệm chung của các nước.
Nỗ lực của Việt Nam đã giúp bảo đảm lập trường nguyên tắc của ASEAN về Biển Đông được phản ánh đầy đủ trong các văn kiện hội nghị.
Việt Nam được nhìn nhận có tiếng nói cân bằng, trách nhiệm, có khả năng kết nối các đối tác với ASEAN và đóng góp vào hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn tự do hàng hải, thượng tôn luật pháp quốc tế và ứng phó với các thách thức chung.
Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang
Những cuộc gặp hiệu quả bên lề hội nghị
Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung gặp Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị ngày 22-7 tại Philippines – Ảnh: Bộ Ngoại giao cung cấp
Nhân dịp tham dự hội nghị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đã có khoảng 15 cuộc gặp, tiếp xúc song phương, trao đổi với trưởng đoàn các nước.
Tại các cuộc gặp, các đối tác đều đánh giá cao vai trò, vị thế và những thành tựu phát triển của Việt Nam, đồng thời khẳng định Việt Nam là đối tác ngày càng quan trọng ở khu vực và thế giới.
Nhiều đối tác đặc biệt quan tâm đến những chủ trương đổi mới mạnh mẽ, thành tựu sau 40 năm Đổi mới và định hướng phát triển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 của Việt Nam. Theo ông Đặng Hoàng Giang, điều này cho thấy các nước nhìn nhận Việt Nam không chỉ là một thị trường giàu tiềm năng, mà còn là đối tác cùng hợp tác, cùng phát triển và cùng xử lý các vấn đề chung của khu vực và quốc tế.
Nội dung trao đổi giữa Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung với các nước phản ánh trọng tâm quan hệ với các đối tác “đang chuyển mạnh từ xây dựng khuôn khổ sang tổ chức thực hiện và tạo ra kết quả cụ thể”.
Sự chủ động chia sẻ của Việt Nam về quá trình hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, phát triển khu vực tư nhân và chuyển đổi mô hình tăng trưởng đã giúp định hình rõ hơn những lĩnh vực và tiềm năng hợp tác phù hợp với thế mạnh của đối tác, cũng như ưu tiên của Việt Nam trong chặng đường phát triển mới.
Các bên mong muốn thúc đẩy trao đổi đoàn cấp cao, triển khai hiệu quả các thỏa thuận đã đạt được, tháo gỡ những vướng mắc còn tồn tại và mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực Việt Nam đang ưu tiên như khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, năng lượng, chuyển đổi xanh, kinh tế biển, tự cường chuỗi cung ứng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Không dừng lại ở lời chào, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung và đại diện các nước còn trao đổi về thúc đẩy đàm phán, ký kết và triển khai các hiệp định thương mại tự do cũng như xây dựng các khuôn khổ hợp tác mới về tăng trưởng xanh và tài chính xanh.
Việc kết nối doanh nghiệp, ký kết các thỏa thuận về tài chính, xúc tiến đầu tư, phát triển thị trường vốn và đào tạo nguồn nhân lực cũng được đề cập trong các cuộc gặp. Qua đó cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của công tác đối ngoại trong mở đường, kết nối và huy động nguồn lực phục vụ phát triển đất nước.
