Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thái tử Ả Rập Xê Út Mohammed bin Salman tại Nhà Trắng hôm 18.11.2025
ảnh: reuters
Vào thời điểm thỏa thuận hạt nhân dân sự được công bố hôm 22.7 (giờ Washington), cả Bộ Năng lượng Mỹ lẫn chính phủ Ả Rập Xê Út đều không có bất kỳ đề cập nào cho thấy thỏa thuận này phụ thuộc vào quan hệ giữa vương quốc Hồi giáo với Israel.
Tuy nhiên, trong bài đăng trên tài khoản Truth Social một ngày sau, Tổng thống Trump nói rằng thỏa thuận chỉ có hiệu lực nếu Ả Rập Xê Út tham gia Hiệp định Abraham được ký kết năm 2020, qua đó một vài quốc gia Ả Rập đã thiết lập quan hệ ngoại giao với Israel.
Việc thuyết phục Ả Rập Xê Út tham gia hiệp định sẽ được xem là thành tựu ngoại giao mang tính bước ngoặt đối với ông Trump. Thế nhưng, Riyadh từ lâu đã nói rõ việc bình thường hóa quan hệ với Israel chỉ có thể diễn ra khi đã có một lộ trình rõ ràng hướng tới việc thành lập nhà nước Palestine.
Và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã bác bỏ ý tưởng về một nhà nước Palestine với lý do không đảm bảo an ninh cho Israel.
Vì thế, việc ông Trump đưa thêm điều kiện khó trên sau khi thỏa thuận đã ký là điều bất ngờ và sẽ làm phức tạp cho quá trình phê duyệt cuối cùng.
Bên cạnh đó, chủ nhân Nhà Trắng cũng nói rằng thỏa thuận không cho phép làm giàu uranium. Trước đó, có ý kiến quan ngại thỏa thuận thiếu các cơ chế kiểm soát cần thiết nhằm ngăn chặn việc làm giàu uranium lên cấp độ vũ khí.
Khi được một nhà báo hỏi về điều kiện không đề cập trong thông báo ban đầu, thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt ngày 23.7 (giờ Washington) khẳng định Tổng thống Trump là người đưa ra quyết định cuối cùng và đã nhiều lần kêu gọi Ả Rập Xê Út gia nhập Hiệp định Abraham.
Đại sứ quán Ả Rập Xê Út ở Washington từ chối bình luận về việc ông Trump thêm điều kiện vào thỏa thuận.
Còn Văn phòng Thủ tướng Israel ra thông báo hoan nghênh viễn cảnh Ả Rập Xê Út tham gia hiệp định, gọi đây là bước tiến tịch sử hướng đến hòa bình cho Trung Đông.
