Tàu hàng kẹt ngoài khơi Iran, gần eo biển Hormuz, ngày 12-7 – Ảnh: AP
Phép thử của hai con tàu Trung Quốc
Hãng tin Reuters ngày 23-7 dẫn dữ liệu theo dõi tàu biển của LSEG cho thấy hai siêu tàu chở dầu (VLCC) chở tổng cộng 4 triệu thùng dầu thô Saudi Arabia đang rời Biển Đỏ qua eo biển Bab el-Mandeb, với đích đến là Trung Quốc.
Trong đó tàu Xin Long Yang treo cờ Singapore từng quay đầu và dừng lại giữa Biển Đỏ hôm 21-7, song đã nối lại hành trình xuống phía nam vào cuối ngày 22-7.
Con tàu đang đi ngang bờ biển Yemen để hướng về cảng Khâm Châu ở miền nam Trung Quốc. Bám theo phía sau là tàu Cosnew Lake treo cờ Trung Quốc, phát tín hiệu sẽ dỡ hàng tại cảng Huệ Châu, tỉnh Quảng Đông.
Đáng chú ý, hệ thống nhận dạng tự động (AIS) của cả hai tàu đều phát tín hiệu cho biết có thủy thủ Trung Quốc trên khoang. Hai tàu đều đã lấy dầu tại cảng Yanbu của Saudi Arabia hồi đầu tuần.
Hành trình của hai con tàu được xem là câu trả lời trực tiếp cho phạm vi lệnh phong tỏa hàng hải đối với tàu bè Saudi Arabia được lực lượng Houthi ở Yemen tuyên bố hôm 20-7.
Houthi có quan hệ mật thiết với Iran, được cho nhận sự hậu thuẫn mạnh mẽ từ Tehran. Về phần mình, Tehran cũng có quan hệ thân thiết với Bắc Kinh. Mối quan hệ càng đặc biệt khi trước chiến tranh, Trung Quốc là đích đến của đại đa số dầu Iran xuất khẩu.
Cảng Yanbu được xem là mắt xích then chốt trong chuỗi cung ứng năng lượng của Saudi Arabia. Từ khi eo biển Hormuz bị cuốn vào vòng xoáy xung đột, hàng triệu thùng dầu của Saudi Arabia đã chuyển hướng đến đây, để dùng tuyến eo Bab El-Mandeb ở cực Nam Biển Đỏ.
Nếu cửa ngõ này cũng bị chặn, lối ra duy nhất còn lại là vòng lên kênh đào Suez, đội thêm nhiều tuần hành trình cùng chi phí.
Ngày 23-7, Oman – quốc gia đã nhiều năm đóng vai trò trung gian trong xung đột giữa Houthi và Saudi Arabia – cho biết đang thúc đẩy nối lại đàm phán giữa hai bên, đồng thời bày tỏ “quan ngại sâu sắc” trước tình hình Biển Đỏ.
Iran tuyên bố Hormuz “đóng cửa hoàn toàn”
Cùng ngày 23-7, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố eo biển Hormuz nằm dưới quyền kiểm soát của Iran và “đã đóng cửa hoàn toàn”, đồng thời cảnh báo không tàu nào được phép ra vào nếu không phối hợp với Tehran.
IRGC cho biết một vụ nổ đã xảy ra trên tuyến đường mà lực lượng này mô tả “đã bị gài mìn” ở phía nam eo biển, khiến một trong ba tàu chở dầu bốc cháy, hai chiếc còn lại phải quay đầu.
“Bất kỳ con tàu nào bị Mỹ đánh lừa và có ý định đi qua mà không phối hợp với Iran đều sẽ chịu chung số phận”, IRGC tuyên bố.
Cùng ngày, IRGC tuyên bố đã tấn công lực lượng Mỹ tại trại Al-Adiri và căn cứ không quân Ali Al Salem ở Kuwait.
Ngoài Kuwait, Iran cũng tuyên bố đã tấn công các hệ thống tên lửa, kho vũ khí và kho nhiên liệu của Mỹ tại Jordan. Cả Kuwait và Jordan đều cho biết đã đánh chặn các đợt tấn công.
Phía Mỹ chưa xác nhận thiệt hại tại các cơ sở mà Iran nêu tên. Trước đó sáng 23-7, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã thông báo hoàn thành đợt tập kích đêm thứ 12 liên tiếp nhắm vào Iran.
Số tàu qua hai eo biển Hormuz vẫn giảm
Tàu bè kẹt ngoài khơi UAE, gần eo biển Hormuz ngày 13-7 – Ảnh: AFP
Trước sức ép từ các lệnh phong tỏa, lượng tàu bè đi qua eo Bab el-Mandeb và Hormuz tiếp tục giảm mạnh. Dữ liệu của LSEG cho thấy có 27 tàu đi qua eo Bab el-Mandeb trong ngày 22-7, gồm 5 tàu chở dầu và 1 tàu chở khí hóa lỏng (LPG), giảm so với 38 tàu của ngày trước đó.
Tại Hormuz, Hãng phân tích Kpler ghi nhận chỉ 3 tàu hàng đi qua, so với 4 tàu một ngày trước và 18 tàu của tròn một tuần trước. Tính đến ngày 20-7, có tới 253 tàu chở đầy hàng mắc kẹt trong vùng Vịnh, gồm 102 tàu dầu, 64 tàu LNG và 66 tàu LPG.
Thương vong hai phía tiếp tục tăng
Tổng thống Mỹ Donald Trump dự lễ tiếp nhận thi hài binh sĩ Mỹ thiệt mạng ở Trung Đông ngày 22-7 – Ảnh: AFP
Ngày 23-7, một quan chức Bộ Y tế Iran cho biết đã có 53 dân thường thiệt mạng và 592 người bị thương kể từ cuối tháng 6. Tính từ khi Mỹ và Israel phát động cuộc chiến ngày 28-2, hàng nghìn người đã thiệt mạng và hàng triệu người phải rời bỏ nhà cửa.
Về phía Mỹ, 18 quân nhân tử trận và hơn 450 người bị thương.
Ngày 22-7 (giờ Mỹ), ông Trump dự lễ tiếp nhận thi hài bốn quân nhân tại căn cứ không quân Dover, bang Delaware. Trong số đó có ba người tử trận ở Jordan, một ở Iraq.
“Với tôi, đây là một trong những việc khó khăn nhất khi làm Tổng thống. Nhưng tôi vẫn phải làm”, Tổng thống Mỹ cho biết.
