Một công nhân làm việc tại nhà máy British Steel ở Scunthorpe, Lincolnshire, Anh, hồi 2025.
Ảnh: Reuters
British Steel là một trong những thương hiệu công nghiệp và kỹ thuật công nghệ dày truyền thống của Anh. Năm 2020, để tránh nguy cơ bị phá sản, hãng này được bán cho tập đoàn Jingye Group với giá khoảng 500 triệu bảng Anh. Không biết giải cứu không thành công hay Jingye Group không muốn hồi sinh British Steel nữa mà tập đoàn này chủ định để cho British Steel phá sản. Với lý do sự tồn vong của British Steel ảnh hưởng lợi ích quốc gia, chính phủ Anh thời trước tân thủ tướng Andy Burnham quyết định quốc hữu hóa British Steel bất chấp sự phản đối của Jingye Group và mọi cảnh báo của Trung Quốc.
Cái bi hài ở đây là khi xưa nếu Jingye Group không mua lại British Steel thì hãng này phá sản mà chính phủ Anh không hề có ý định bỏ tiền ngân sách ra cứu. Bây giờ, quốc hữu hóa sở hữu của một tập đoàn nước ngoài thì không những chỉ tốn kém hơn rất nhiều mà còn biến chuyện vốn là nội bộ của Anh trở thành chuyện xung khắc quan điểm và lợi ích giữa London với Bắc Kinh.
Ở đây có sự mập mờ ẩn chứa nhiều hệ lụy tai hại. Mập mờ là phía Anh dùng lý do lợi ích quốc gia để biện luận cho quyết định quốc hữu hóa. Lợi ích quốc gia này hiểu thế nào cũng được, trong khi những nguyên tắc và chuẩn mực quốc tế chung về hợp tác thương mại và đầu tư lại rất nhất quán. Tiêu chuẩn kép đã được áp dụng khi sử dụng lợi ích quốc gia để biện luận. Ở đây còn có cái mập mờ giữa một tập đoàn kinh tế Trung Quốc với Trung Quốc trong tư cách là đối tác và đối thủ của Anh.
Mập mờ sẽ làm cho mối quan hệ giữa Anh và Trung Quốc trở nên trắc trở, chuyện bồi thường rất phức tạp và kiện tụng sẽ dai dẳng. Ông Burnham có thể đổ hết trách nhiệm cho người tiền nhiệm, nhưng lại phải trực tiếp xử lý những hệ lụy tai hại của vụ việc trên mọi phương diện.
