Hôm qua 18.7, tờ South China Morning Post đưa tin Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình đã thúc giục Thái Lan và Campuchia giải quyết tranh chấp biên giới sau khi gặp thủ tướng cả hai nước trong cùng ngày 17.7.
Hai đối thủ đến cùng một điểm
Trong tuần này, Thủ tướng Campuchia Hun Manet và Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul lần lượt có chuyến thăm Trung Quốc từ ngày 15 – 17.7 và từ 16 – 20.7. Cả hai nhà lãnh đạo đều có các cuộc gặp với Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình, Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường, đồng thời đều tham dự và có bài phát biểu tại sự kiện Hội nghị trí tuệ nhân tạo thế giới (WAIC) năm 2026 và Hội nghị Cấp cao về quản trị AI toàn cầu diễn ra từ ngày 17 – 20.7 tại Thượng Hải. Cổng thông tin của Quốc vụ viện Trung Quốc đã đăng tải thông cáo liên quan các cuộc gặp.
Chủ tịch nước Tập Cận Bình tiếp Thủ tướng Hun Manet cùng trong ngày 17.7
Ảnh: Quốc Vụ viện Trung Quốc
Theo đó, trong cuộc gặp Thủ tướng Hun Manet, Chủ tịch nước Tập Cận Bình kêu gọi Trung Quốc và Campuchia tiếp tục tình hữu nghị chặt chẽ do các thế hệ lãnh đạo hai nước xây dựng. Ông Tập cho rằng hai nước nên làm phong phú thêm khuôn khổ hợp tác “Lục giác kim cương” và thúc đẩy việc xây dựng một cộng đồng Trung Quốc – Campuchia trong mọi bối cảnh của tương lai chung trong kỷ nguyên mới lên một cấp độ cao hơn, đồng thời đẩy nhanh phát triển hành lang hợp tác về công nghiệp cũng như nông lâm thủy sản, nâng cấp các lĩnh vực truyền thống như điện và nông nghiệp, đồng thời thúc đẩy các ngành công nghiệp mới nổi bao gồm trí tuệ nhân tạo và nền kinh tế kỹ thuật số.
Trong cuộc gặp Thủ tướng Anutin Charnvirakul, Chủ tịch nước Tập Cận Bình đề nghị Trung Quốc và Thái Lan đẩy nhanh việc xây dựng một cộng đồng Trung – Thái ổn định, thịnh vượng và bền vững hơn với tương lai chung. Ông Tập cũng kêu gọi cả hai bên đẩy nhanh việc xây dựng tuyến đường sắt Trung – Thái và kết nối đường sắt giữa Trung Quốc, Lào và Thái Lan, đồng thời mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực mới nổi bao gồm trí tuệ nhân tạo, hàng không vũ trụ và năng lượng sạch.
Chủ tịch nước Tập Cận Bình tiếp Thủ tướng Anutin Charnvirakul cùng trong ngày 17.7
Ảnh: Quốc Vụ viện Trung Quốc
Mục tiêu khác nhau
Trả lời Thanh Niên ngày 18.7, GS Stephen Robert Nagy (ĐH Cơ Đốc giáo quốc tế – Nhật Bản, học giả tại Viện Nghiên cứu các vấn đề quốc tế của Nhật) nhận xét: “Các chuyến thăm của Thủ tướng Thái Lan và Thủ tướng Campuchia tới Trung Quốc không phải là điều bất ngờ. Đó là vì quan hệ kinh tế và chính trị của 2 nước này với Trung Quốc, cũng như những lo ngại ngày càng tăng của nhiều thành viên ASEAN về sự cạnh tranh chiến lược Mỹ – Trung và mong muốn tối đa hóa quyền tự chủ chiến lược thông qua quan hệ tốt với tất cả các nước”.
“Tuy nhiên, Phnom Penh và Bangkok có mức độ khác nhau về quan hệ với Bắc Kinh. Lãnh đạo quân đội Thái Lan có quan hệ mật thiết với các đối tác Mỹ, nhất là thông qua các cuộc tập trận chung. Hoàng gia Thái Lan thì duy trì quan hệ mạnh mẽ với Bắc Kinh về mặt văn hóa, thể hiện qua số lượng khách du lịch Trung Quốc đến Thái Lan cũng như cách Bangkok thể hiện quan điểm trước Bắc Kinh. Trong khi đó, Campuchia có sự phụ thuộc nhiều hơn vào Trung Quốc. Bắc Kinh tài trợ khá lớn cho Phnom Penh và hai bên từng có cách thể hiện giống nhau trong một số vấn đề ở khu vực, bao gồm vấn đề Biển Đông”, GS Nagy nhận định.
Qua đó, vị chuyên gia này kết luận: “Từ những yếu tố trên, chuyến thăm của Thủ tướng Thái Lan lần này nhằm ổn định tình hình quan hệ hai nước, còn chuyến đi của Thủ tướng Campuchia có lẽ vì mục đích phát triển của nước này. Bắc Kinh rất vui vì cả hai điều vừa nêu, vì họ nhìn thấy cơ hội vàng để thu hút càng nhiều quốc gia vào mạng lưới ảnh hưởng kinh tế của mình khi chính quyền Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump đang tạo ra những lo ngại về ngoại giao và cam kết của Washington đối với khu vực”.
Cũng trả lời Thanh Niên ngày 18.7, GS Kei Koga (Chương trình các vấn đề toàn cầu và chính sách công, Trường Khoa học xã hội, ĐH Công nghệ Nanyang, Singapore) đánh giá: “Lãnh đạo Thái Lan và Campuchia thăm Trung Quốc cho thấy cả Phnom Penh lẫn Bangkok đều sẵn sàng duy trì và tăng cường quan hệ với Bắc Kinh bất chấp môi trường chiến lược đang thay đổi nhanh chóng ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Thế nhưng, điều này không có nghĩa là Phnom Penh hay Bangkok tái định hướng chính sách đối ngoại hoặc chọn Bắc Kinh làm đối tác quan trọng nhất. Với mối quan hệ kinh tế rộng lớn với Trung Quốc, việc Campuchia và Thái Lan duy trì quan hệ kinh tế ổn định và tích cực với Trung Quốc là điều hợp lý, từ đó giảm thiểu các yếu tố gây bất ổn trong quan hệ đối ngoại. Đồng thời, Campuchia và Thái Lan có những ưu tiên khác nhau trong hợp tác với Trung Quốc. Campuchia đã thể hiện ý định tăng cường mối quan hệ toàn diện với Trung Quốc, được thể hiện bằng việc hai bên gần đây khởi động khuôn khổ đối thoại “3+3″. Còn Thái Lan thì chú trọng hơn vào hợp tác kinh tế thực tiễn trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, năng lượng, kết nối và đầu tư”.
GS Koga cho rằng những động thái trên có thể giúp Trung Quốc có thêm cơ hội xây dựng vai trò thúc đẩy đối thoại và kiểm soát căng thẳng giữa Campuchia và Thái Lan. Qua đó, Trung Quốc có thể tăng cường ảnh hưởng ở khu vực Đông Nam Á thông qua vai trò đối tác kinh tế quan trọng, trung gian ngoại giao và tác nhân chiến lược khu vực.
