Chuyên gia cho rằng dưới tác động của lãi suất, địa chính trị và dòng tiền toàn cầu, các lớp tài sản ngày càng biến động cùng chiều. Trong môi trường đó, chìa khóa không nằm ở việc chọn đúng một tài sản, mà ở kỷ luật phân bổ và tái cân bằng danh mục.
Ông Nguyễn Duy Anh, chuyên gia Quỹ Vietcombank.
Thị trường ngày càng đồng pha, biến động có thể xảy ra trên mọi tài sản
Chia sẻ trong chương trình Hộp Tài sản mới đây, ông Nguyễn Duy Anh, Giám đốc Quản lý Danh mục đầu tư Công ty Quản lý Quỹ Vietcombank (VCBF) lý giải vì sao các thị trường tài chính hiện nay biến động mạnh hơn.
Ông cho rằng nguyên nhân xuất phát từ môi trường lãi suất toàn cầu đã thay đổi. Trong nhiều năm trước, nền kinh tế vận hành trong môi trường lãi suất thấp kéo dài, khiến chi phí vốn rẻ và nhiều loại tài sản đầu tư, đầu cơ cùng tăng giá, làm lu mờ những rủi ro tiềm ẩn. Tuy nhiên, nếu nhìn lại các giai đoạn như khủng hoảng tài chính 2008-2009 hay đại dịch Covid-19, thị trường từng trải qua những đợt biến động lớn hơn rất nhiều so với hiện nay.
Bước sang giai đoạn mới, các chính sách vĩ mô, đặc biệt là định hướng điều hành lãi suất, vẫn chứa đựng nhiều yếu tố bất định và chịu tác động từ kinh tế Mỹ, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông cũng như xung đột thương mại toàn cầu.
“Chỉ cần một thông tin đi ngược kỳ vọng của thị trường, chẳng hạn Fed giữ nguyên hoặc tăng lãi suất thay vì cắt giảm, tâm lý nhà đầu tư có thể đảo chiều rất nhanh, kéo theo biến động trên nhiều lớp tài sản. Điểm đáng chú ý là mức độ phụ thuộc của thị trường vào chính sách của Fed, diễn biến dòng tiền và chi phí vốn ngày càng lớn. Đồng thời, các yếu tố địa chính trị cũng đang trở thành biến số có sức ảnh hưởng mạnh đến tâm lý đầu tư”, ông phân tích.
Đặc biệt, chuyên gia nhận định tương quan giữa các lớp tài sản hiện không còn phân hóa rõ như trước mà ngày càng đồng pha. Khi các dòng tiền lớn đồng loạt rút khỏi thị trường để giảm rủi ro, nhiều loại tài sản có thể cùng giảm giá thay vì luân phiên tăng – giảm như trước.
“Biến động tài sản không phải là câu chuyện của quá khứ, mà sẽ tiếp tục diễn ra như chính bản chất vốn có của thị trường. Điều này sẽ càng bộc lộ rõ nét trong môi trường vĩ mô đầy thách thức như hiện nay. Chúng ta đang đứng trước những ngã rẽ khó đoán định, từ căng thẳng địa chính trị toàn cầu cho đến sự thiếu rõ ràng trong chính sách điều hành của các ngân hàng trung ương. Thêm vào đó, những chính sách kinh tế và đối ngoại dưới nhiệm kỳ của Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng là một biến số lớn, có thể sẽ tiếp tục tạo ra những diễn biến mới trên thị trường tài chính”, ông Duy Anh nhấn mạnh.
Hạn chế đòn bẩy, kiên định với mục tiêu dài hạn
Trước những biến động nhanh hơn của thị trường, theo ông Nguyễn Duy Anh, sẽ không có kênh đầu tư nào chỉ tăng giá mà không trải qua các nhịp điều chỉnh. Vì vậy, điều đầu tiên nhà đầu tư cần chuẩn bị không phải là tìm kiếm một tài sản “không bao giờ giảm”, mà là tâm lý sẵn sàng trước những biến động của thị trường.
Ông cho rằng quan niệm truyền thống coi vàng hay tiền gửi tiết kiệm là nơi trú ẩn duy nhất được hình thành trong bối cảnh trước đây, khi thị trường đầu tư còn rất hạn chế, chủ yếu chỉ có vàng, bất động sản và tiền gửi. Tuy nhiên, bối cảnh hiện nay đã thay đổi khi nhà đầu tư có nhiều công cụ và nhiều lớp tài sản để lựa chọn.
Theo các nghiên cứu thực chứng của VCBF, một danh mục được phân bổ vào nhiều loại tài sản khác nhau luôn mang lại hiệu quả sinh lời và độ ổn định tốt hơn trong dài hạn so với việc tập trung toàn bộ vốn vào một tài sản đơn lẻ.
Vì vậy, bài học quan trọng nhất không phải là lựa chọn đúng một tài sản, mà là duy trì kỷ luật phân bổ tài sản. Để quản trị rủi ro, ông Duy Anh khuyến nghị nhà đầu tư cần tái cân bằng danh mục định kỳ. Việc này giúp nhà đầu tư vừa khóa lợi nhuận ở các tài sản đã tăng mạnh, vừa tránh tình trạng danh mục trở nên quá phụ thuộc vào một kênh đầu tư.
“Ví dụ nếu ban đầu vàng chiếm 10% danh mục nhưng sau một thời gian tăng giá lên 25%, nhà đầu tư nên chốt lời một phần để đưa tỷ trọng vàng trở về mức mục tiêu ban đầu. Phần vốn thu được có thể chuyển sang các tài sản khác đang có mức định giá hấp dẫn hơn hoặc còn nhiều dư địa tăng trưởng trong dài hạn”, ông chia sẻ.
Theo ông Duy Anh, nhóm chịu rủi ro lớn nhất trong các giai đoạn thị trường biến động là những nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy tài chính quá mức.
Trong môi trường lãi suất vẫn ở mức tương đối cao, chi phí vay sẽ nhanh chóng bào mòn lợi nhuận. Áp lực trả nợ có thể buộc nhà đầu tư phải bán tài sản ngay trong giai đoạn giá giảm, đánh mất cơ hội hưởng lợi khi thị trường phục hồi.
Dù vậy, ông cũng nhấn mạnh lịch sử thị trường cho thấy các tài sản chất lượng, đặc biệt là cổ phiếu của những doanh nghiệp có nền tảng tốt, vẫn duy trì xu hướng tăng trưởng trong dài hạn bất chấp những biến động ngắn hạn.
Do đó, nguyên tắc quan trọng để bảo vệ thành quả đầu tư là hạn chế sử dụng đòn bẩy, kiên định với mục tiêu dài hạn, đồng thời duy trì kỷ luật phân bổ và tái cân bằng danh mục.
Theo ông, quản lý tài sản không phải là công việc dành riêng cho người giàu. Bất kỳ ai cũng cần biết cách quản trị dòng tiền và tài sản của mình một cách hợp lý. Tự do tài chính không phụ thuộc vào việc đang sở hữu bao nhiêu tiền, mà nằm ở khả năng tiết kiệm, đầu tư sớm và duy trì kỷ luật trong thời gian dài.
