Ông Trump muốn ‘thu phí bảo vệ’ đồng minh Trung Đông
Tổng thống Trump cho rằng Mỹ nên được bồi hoàn tiền vì nỗ lực bảo vệ các nước đồng minh ở Trung Đông trong cuộc xung đột với Iran.
“Tôi muốn được bồi hoàn vì chúng ta đang bảo vệ một khu vực rất giàu có trên thế giới”, Tổng thống Donald Trump ngày 13/7 nói tại Phòng Bầu dục, Nhà Trắng. “Chúng ta bỏ tiền ra, nên phải được trả lại chi phí bảo vệ”.
“Chúng ta không cần đến nó, nhưng xét từ góc độ bảo vệ đồng minh thì việc này là cần thiết”, ông nói thêm, đồng thời khẳng định Mỹ đã làm “rất hiệu quả” công việc bảo vệ Israel, Arab Saudi, Qatar và Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).
Tổng thống Donald Trump tại Phòng Bầu dục, Nhà Trắng, ngày 13/7. Ảnh: AP
Phát biểu của ông Trump được đưa ra trong bối cảnh những lo ngại về chi phí đắt đỏ khi duy trì các hoạt động quân sự nhằm vào Iran đang ngày một tăng lên tại Mỹ. Trước đó, Tổng thống thông báo sẽ nối lại hoạt động phong tỏa các cảng của Iran, đồng thời gợi ý rằng Mỹ sẽ cung cấp dịch vụ bảo vệ tại eo biển Hormuz, tuyến thương mại huyết mạch nơi Iran liên tục tấn công tàu hàng, với mức phí bằng 20% giá trị hàng hóa vận chuyển.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngay lập tức bác bỏ tuyên bố từ Tổng thống Trump, cho rằng Tehran mới là bên canh giữ eo biển và xứng đáng được bồi hoàn chi phí.
“Tổng thống Mỹ hoàn toàn đúng. Bất kỳ ai đảm bảo an ninh và an toàn cho các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz đều nên được trả công cho dịch vụ này”, ông viết trên mạng xã hội. “Iran luôn là bên gác cổng eo biển và sẽ mãi mãi như vậy”.
Ông Araghchi cho biết thêm rằng Iran sẽ đưa ra mức giá “công bằng” và con số 20% là quá đắt.
Khói đen bốc lên sau khi một chiếc UAV đâm trúng bồn chứa nhiên liệu gần sân bay Dubai, UAE, hồi tháng 3. Ảnh: AP
Kể từ khi Mỹ – Israel phát động chiến dịch tấn công Iran hồi cuối tháng 2, các quốc gia vùng Vịnh, bao gồm UAE, Qatar, Kuwait, Bahrain và Oman, đã phải đối mặt với hàng trăm cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa của Iran, khiến dân thường thiệt mạng và làm hư hại hàng loạt khách sạn, sân bay, cũng như cơ sở hạ tầng dầu khí quan trọng.
Ngân hàng Thế giới (WB) ước tính GDP của các nền kinh tế vùng Vịnh chỉ tăng trưởng 1,3% trong năm nay, giảm mạnh so với mức 4,5% vào năm 2025. Việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz đã bóp nghẹt hoạt động xuất khẩu dầu khí, buộc các nhà sản xuất Trung Đông phải giảm sản lượng dầu thô hơn 11 triệu thùng mỗi ngày trong tháng 5 so với mức trước xung đột.
Các hải trình đi qua eo biển Hormuz. Đồ họa: Guardian
Tuần trước, ông Trump quyết định chấm dứt lệnh ngừng bắn với Iran với lý do chính quyền nước này liên tục tấn công tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz. Từ đó đến nay, Mỹ đã nối lại các đợt tấn công, nhắm vào hệ thống tên lửa, phòng không, cùng các tàu nhỏ thuộc lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
Tổng thống nói với các phóng viên tại Nhà Trắng rằng một thỏa thuận với Iran vẫn có thể đạt được, song nhấn mạnh rằng cuối cùng Mỹ sẽ kiểm soát “toàn bộ” eo biển Hormuz.
Vũ Hoàng (Theo CNN, WSJ, AFP, Reuters)
