Ông Lê Ngọc Hưng khi đương chức Phó chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai – Ảnh: TTX
Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an vừa ban hành kết luận, đề nghị truy tố 31 người là lãnh đạo, cán bộ Công ty TNHH Khoáng sản và luyện kim Việt Trung (VTM), Tổng công ty Thép Việt Nam (VNS), một số doanh nghiệp và cựu lãnh đạo tỉnh Lào Cai.
Trong đó, hai cựu lãnh đạo tỉnh Lào Cai là ông Lê Ngọc Hưng, nguyên Phó chủ tịch UBND tỉnh, và Đỗ Trường Giang, nguyên Giám đốc Sở Công Thương, cùng bị cáo buộc phạm tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.
Lợi dụng mối quan hệ với cựu bí thư để “chạy” hạn ngạch xuất khẩu
Theo kết luận điều tra, sau khi mua được quặng sắt với giá thấp hơn thị trường, hàng loạt doanh nghiệp không dừng lại ở việc tiêu thụ trong nước mà tiếp tục tìm cách xuất khẩu nhằm thu lợi nhuận cao hơn.
Để thực hiện mục tiêu này, các doanh nghiệp đồng loạt gửi văn bản đề nghị UBND tỉnh Lào Cai và Bộ Công Thương cấp hạn ngạch xuất khẩu quặng.
Tuy nhiên, thay vì được xem xét trên cơ sở nhu cầu tiêu thụ trong nước và điều kiện xuất khẩu theo quy định, nhiều doanh nghiệp đã tìm đến những người có quan hệ với lãnh đạo địa phương để nhờ “tác động”.
Cựu Tổng giám đốc Công ty TNHH Khoáng sản và luyện kim Việt Trung Bùi Thanh Bình (hàng trên, ngoài cùng bìa trái) và một số bị can trong vụ án – Ảnh: Bộ CA
Để được xuất khẩu quặng, nhiều chủ doanh nghiệp tìm đến bà Trần Bích Long, nguyên Phó giám đốc Công ty Hoàng Lan (em vợ cố Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai Nguyễn Hữu Vạn) và Nguyễn Ngọc Khiêm, nguyên Phó giám đốc Công ty TNHH Dịch vụ du lịch cáp treo Fansipan Sa Pa.
Hai người này sau đó gặp Lê Ngọc Hưng, khi đó là Phó chủ tịch UBND tỉnh, và Đỗ Trường Giang, Giám đốc Sở Công Thương, đề nghị tạo điều kiện để UBND tỉnh có văn bản gửi Bộ Công Thương xin cấp hạn ngạch xuất khẩu.
Cơ quan điều tra xác định ông Hưng và ông Giang đã đồng ý.
Sau đó, ông Giang chỉ đạo Hoàng Văn Thuân và Trần Trọng Trang thuộc Sở Công Thương không kiểm tra thực tế nhu cầu quặng trong nước cũng như điều kiện xuất khẩu của doanh nghiệp nhưng vẫn tham mưu, dự thảo tờ trình để UBND tỉnh ký gửi Bộ Công Thương.
Theo kết luận, đầu năm 2019, giám đốc Công ty An Bình Nguyễn Duy Nghiệp nhờ Lê Xuân Định đứng ra lo thủ tục mua quặng sắt của VTM để xuất khẩu.
Sau khi nhận hơn 120.000 USD và 10 tỉ đồng từ doanh nghiệp, Định tiếp tục thỏa thuận với Nguyễn Ngọc Khiêm chi 100.000 USD để xin hạn ngạch xuất khẩu.
Cơ quan điều tra xác định Khiêm có mối quan hệ thân thiết với ông Nguyễn Văn Vịnh, khi đó là Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai, nên đã gặp ông Vịnh đề nghị hỗ trợ về chủ trương.
Thep kết luận, ông Vịnh chỉ đồng ý về mặt chủ trương như các doanh nghiệp khác, không nhận tiền, không chỉ đạo hay tác động đến cấp dưới thực hiện sai phạm.
Tuy nhiên, do biết Khiêm có quan hệ gần gũi với Bí thư Tỉnh ủy, ông Lê Ngọc Hưng (khi đó là Phó chủ tịch UBND tỉnh) và Đỗ Trường Giang (Giám đốc Sở Công Thương) đã đồng ý tạo điều kiện để Công ty An Bình được cấp hạn ngạch xuất khẩu.
Trước khi ra về, Khiêm đưa cho ông Hưng 100 triệu đồng và ông Giang 50 triệu đồng.
Hưởng lợi 6,1 tỉ
Sau đó, dù không kiểm tra điều kiện xuất khẩu theo quy định, Sở Công Thương vẫn tham mưu để UBND tỉnh có văn bản đề nghị Bộ Công Thương cấp hạn ngạch.
Ngày 20-12-2019, Công ty An Bình được chấp thuận xuất khẩu quặng.
Khi doanh nghiệp được cấp hạn ngạch, Lê Xuân Định tiếp tục đưa cho Khiêm 4 tỉ đồng, rồi thêm 250 triệu đồng để tiếp tục tác động khi việc xuất khẩu bị tạm dừng
Kết quả điều tra xác định, tổng cộng Khiêm ba lần nhận 4,25 tỉ đồng và 100.000 USD. Sau khi đưa 150 triệu đồng cho hai lãnh đạo tỉnh, Khiêm hưởng lợi khoảng 4,1 tỉ đồng và 100.000 USD, tương đương hơn 6,1 tỉ đồng.
Cơ quan điều tra kết luận Khiêm đã lợi dụng ảnh hưởng từ mối quan hệ với cựu Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai để tác động đến lãnh đạo UBND tỉnh và Sở Công Thương, giúp doanh nghiệp được cấp hạn ngạch xuất khẩu khi chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định.
Cựu Phó chủ tịch tỉnh Lào Cai Lê Ngọc Hưng nhận 355 triệu đồng
Theo kết luận, sau khi được doanh nghiệp hoặc những người trung gian đặt vấn đề, ông Lê Ngọc Hưng, khi đó là Phó chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai, và giám đốc sở Đỗ Trường Giang đã đồng ý tạo điều kiện để các doanh nghiệp được xuất khẩu quặng.
Đỗ Trường Giang sau đó chỉ đạo Hoàng Văn Thuân – trưởng Phòng Kỹ thuật (nay là phó giám đốc Sở Công Thương) và chuyên viên lập hồ sơ tham mưu.
Trên cơ sở đó, ông Lê Ngọc Hưng ký nhiều văn bản gửi Bộ Công Thương đề nghị cấp hạn ngạch xuất khẩu cho doanh nghiệp.
Căn cứ đề nghị của UBND tỉnh Lào Cai, Bộ Công Thương đã cấp hạn ngạch xuất khẩu quặng cho nhiều doanh nghiệp.
Sau khi được tạo điều kiện, nhiều doanh nghiệp đã trực tiếp hoặc thông qua người trung gian đưa tiền cho lãnh đạo tỉnh.
Riêng trong vụ Công ty An Bình, Nguyễn Ngọc Khiêm đưa cho ông Lê Ngọc Hưng 100 triệu đồng và ông Đỗ Trường Giang 50 triệu đồng.
Ngoài An Bình, hàng loạt doanh nghiệp khác như Việt Phát, Minh Đức, Tây Giang Bắc Kạn, Lan Anh, Tố Như… cũng được xác định đã đưa tiền “cảm ơn” sau khi được ký văn bản đề nghị cấp hạn ngạch.
Tổng cộng, ông Lê Ngọc Hưng nhận 355 triệu đồng, còn ông Đỗ Trường Giang nhận 500 triệu đồng, kết luận nêu.
Theo cơ quan điều tra, hành vi của ông Hưng và ông Giang vi phạm quy định của Bộ Công Thương về quản lý xuất khẩu khoáng sản, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến công tác quản lý tài nguyên khoáng sản của Nhà nước.
Đối với ông Nguyễn Văn Vịnh (khi đó là Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai), Cơ quan điều tra kết luận không có căn cứ xử lý hình sự vì không nhận tiền, không chỉ đạo cấp dưới thực hiện sai phạm và không biết việc ông Lê Ngọc Hưng cùng ông Đỗ Trường Giang làm trái quy định.
Bà Trần Bích Long (nguyên Phó giám đốc Công ty Hoàng Lan) bị xác định nhiều lần làm trung gian chuyển tiền, kết nối doanh nghiệp với lãnh đạo tỉnh, nhưng cơ quan điều tra không xem xét trách nhiệm hình sự do người này đã qua đời.
