Được hậu thuẫn bởi Toyota, startup này từng được kỳ vọng sẽ làm nên kỳ vọng.
Trong phiên chào sàn tại Hong Kong vừa qua, cổ phiếu startup tự lái Trung Quốc Momenta, sau khi thăng hoa, chỉ đóng cửa ở mức tham chiếu. Diễn biến này phản ánh tâm lý giằng co của các nhà đầu tư khi đặt kỳ vọng công nghệ của hãng sẽ định hình tương lai xe tự hành lên bàn cân cùng những lo ngại về bài toán lợi nhuận.
Vừa bước vào phiên giao dịch sáng, giá cổ phiếu đã có lúc nhảy vọt tới 6,5% so với giá phát hành lần đầu ra công chúng (IPO) là 295,60 đô la Hong Kong (HKD). Dẫu vậy, mã này đã không thể duy trì đà bứt phá và dần lùi về vạch xuất phát vào cuối phiên.
Được hậu thuẫn bởi Toyota, doanh nghiệp chuyên cung ứng hệ thống tự lái cho các hãng xe này đã huy động được ít nhất 5,89 tỷ HKD (tương đương 751 triệu USD) qua đợt niêm yết, đưa định giá công ty chạm mốc 70 tỷ HKD – cao hơn gần 50% so với giá trị của công ty trong vòng gọi vốn trước đó.
Sự kiện lên sàn của Momenta diễn ra trong bối cảnh lượng đăng ký mua từ các nhà đầu tư cá nhân vượt mức chào bán tới 414 lần. Thương vụ này nổ ra giữa lúc thị trường tài chính Hong Kong đang chứng kiến làn sóng bùng nổ giao dịch mạnh mẽ, thúc đẩy bởi các doanh nghiệp Trung Quốc đại lục tìm kiếm nguồn vốn ngoại khối để tài trợ cho chiến lược bành trướng quốc tế.
Theo số liệu từ Sở Giao dịch Chứng khoán Hong Kong, thị trường IPO tại đặc khu này đã thiết lập mức cao kỷ lục trong 5 năm qua xét về cả quy mô huy động vốn lẫn số lượng thương vụ chỉ trong 6 tháng đầu năm, với 210 tỷ HKD được huy động thông qua 87 đợt niêm yết mới.
Trước đó, do những căng thẳng địa chính trị Mỹ – Trung làm phức tạp hóa các tương tác tài chính giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới, Momenta đã phải từ bỏ kế hoạch niêm yết tại Mỹ vào năm ngoái và âm thầm nộp hồ sơ xin IPO tại Hong Kong vào tháng Ba.
Vào sáng thứ Tư, nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành (CEO) Cao Xudong đã thực hiện nghi thức gõ cồng khai mạc phiên giao dịch, chung vui cùng lãnh đạo của bốn doanh nghiệp khác cũng lên sàn trong cùng ngày.
“Trong thập kỷ qua, chúng tôi đã ứng dụng AI để mang đến một tài xế riêng cho mọi gia đình”, ông Cao phát biểu tại sự kiện. “Mục tiêu tiếp theo của chúng tôi là vươn ra toàn cầu và để thế giới đón nhận công nghệ từ Trung Quốc”.
Người đứng đầu Momenta thể hiện góc nhìn vô cùng lạc quan về câu chuyện tăng trưởng của doanh nghiệp. Bên lề sự kiện, ông chia sẻ rằng chiến lược tiến ra nước ngoài kết hợp cùng bước chuyển mình sang mảng dịch vụ taxi tự lái (robotaxi) có thể kích hoạt mức tăng trưởng gấp 100 lần số lượng phương tiện lưu thông trên đường được tích hợp phần mềm của Momenta.
Được thành lập vào năm 2016 bởi cựu nhà khoa học của Microsoft, Momenta đã nhanh chóng bắt kịp làn sóng xe điện (EV) tại Trung Quốc bằng cách hỗ trợ các nhà sản xuất ô tô tích hợp các tính năng tự hành vào sản phẩm.
Theo ước tính từ Deutsche Bank, các dòng ô tô sở hữu hệ thống tự lái cấp độ cao đã chiếm tới 47% tổng lượng xe mới bán ra thị trường vào tháng Năm. Điều này đồng nghĩa với việc những chiếc xe này đã có khả năng tự động chuyển làn, tự điều khiển vô lăng cùng nhiều thao tác phức tạp khác dựa trên tính năng Định vị trên nền tảng Tự động lái (NOA – Navigation on Autopilot).
Tuy nhiên, chi phí đầu tư lớn cho hoạt động R&D cùng cuộc chiến giá cả khốc liệt bào mòn biên lợi nhuận trên thị trường xe điện Trung Quốc đang làm mờ mịt triển vọng sinh lời của startup này. Các khoản lỗ ròng của công ty đã nới rộng thêm 35%, tăng từ 2,57 tỷ Nhân dân tệ năm 2023 lên mức 3,46 tỷ Nhân dân tệ (tương đương 509,3 triệu USD, tương đương 13 nghìn tỷ đồng) vào năm 2025.
Dẫu cho một số nhà sản xuất ô tô đang ra sức tự phát triển năng lực tự lái nội bộ, nhiều thương hiệu lâu đời vẫn phải tìm đến Momenta như một giải pháp để đuổi kịp Tesla cùng thế hệ startup xe điện mới của Trung Quốc trong cuộc đua tung ra các dòng xe thông minh tiên tiến nhất.
Trong bản cáo bạch, Momenta tiết lộ họ đang là đối tác của 9 trên 10 nhà sản xuất ô tô lớn nhất hành tinh, bao gồm các tên tuổi như Toyota, Honda và Mercedes-Benz. Nhờ công nghệ được lắp đặt trên hàng loạt mẫu xe mới dành riêng cho thị trường Trung Quốc của các thương hiệu ngoại quốc như Toyota bZ5, Volkswagen ID. ERA 9X và Nissan NX8, Momenta đã trở thành một quân bài chiến lược trong kế hoạch xoay chuyển cục diện của các hãng xe này tại đại lục.
Bên cạnh đó, Momenta cũng là cái tên đứng sau hỗ trợ gã khổng lồ xe điện Trung Quốc BYD phát triển hệ thống lái xe trợ giúp cao cấp gây bão truyền thông mang tên Mắt Thần (God’s Eye). Đáng chú ý, cả BYD và Mercedes-Benz đều góp mặt trong danh sách các nhà đầu tư tổ chức tham gia vào đợt mở bán cổ phiếu của Momenta.
Trong bối cảnh các cơ quan quản lý Trung Quốc đang thắt chặt hành lang pháp lý đối với các hệ thống tự hành vì lo ngại an toàn, giới phân tích kỳ vọng số lượng các hãng xe phụ thuộc vào công nghệ của Momenta và các đối thủ cùng ngành để nâng cấp phiên bản xe thông minh sẽ ngày một tăng cao.
Vừa qua, Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin Trung Quốc (MIIT), cơ quan quản lý ngành ô tô hàng đầu quốc gia, đã chính thức ban hành tiêu chuẩn quốc gia bắt buộc đối với các hệ thống hỗ trợ lái xe.
“Quy định mới này sẽ giúp đồng bộ hóa các tiêu chuẩn trong ngành và loại bỏ những nỗ lực phát triển có tỷ suất sinh lời thấp (ROI kém) của các hãng xe quy mô nhỏ”, các chuyên gia phân tích từ Citi nhận định trong một báo cáo nghiên cứu tuần trước, đồng thời nhấn mạnh động thái này sẽ mang lại lợi thế lớn cho các nhà cung cấp giải pháp công nghệ như Momenta và Horizon Robotics.
Hiện tại, Momenta đang đặt cược toàn bộ vào giai đoạn tăng trưởng tiếp theo: xây dựng các đội xe robotaxi thông qua mối quan hệ hợp tác với Uber, Mercedes-Benz và SAIC Motor.
“Mô hình tiếp cận này là duy nhất. Việc triển khai giải pháp trên quy mô lớn cho các dòng xe sản xuất đại trà sẽ mang lại một dòng doanh thu ổn định, từ đó tạo bàn đạp để chúng tôi hoàn thiện các công nghệ robotaxi đột phá và bảo chứng cho sự tăng trưởng dài hạn”, phía công ty khẳng định.
Theo: Nikkei, SCMP
