Vàng đã vượt qua cột mốc 5.000 USD/ounce lần đầu tiên trong lịch sử vào đầu năm 2026, hiện giao dịch quanh mức 4.300 USD/ounce. Đây không phải là một chu kỳ tăng giá thông thường, mà là sự tái cấu trúc.
Không còn là tài sản phòng thủ đơn thuần
Trong nhiều thập kỷ, vàng được định vị là kênh trú ẩn an toàn trước chiến tranh, lạm phát hay khủng hoảng. Nhưng bức tranh năm 2026 đã khác.
Theo dữ liệu từ Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB), vàng chiếm 27% tổng dự trữ ngoại hối toàn cầu vào cuối năm 2025, vượt qua trái phiếu Chính phủ Mỹ (22%) và tài sản bằng euro (15%). Tỷ trọng này đã tăng từ mức 20% chỉ một năm trước đó.
Con số này không chỉ phản ánh giá vàng tăng mà còn cho thấy một sự dịch chuyển có chủ đích của các ngân hàng trung ương trên toàn thế giới.
Ngày 16/6/2026, Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) công bố khảo sát thường niên về dự trữ vàng của các ngân hàng trung ương với những kết quả chưa từng có. 89% người quản lý dự trữ kỳ vọng lượng vàng nắm giữ của các ngân hàng trung ương toàn cầu sẽ tiếp tục tăng trong 12 tháng tới.
45% số ngân hàng trung ương được khảo sát, tỷ lệ cao nhất từ trước đến nay, dự định tăng dự trữ vàng của chính họ trong năm 2026.
83% tin rằng vàng sẽ chiếm tỷ trọng cao hơn trong tổng dự trữ 5 năm nữa, tăng từ mức 76% của năm trước.
Điểm đáng chú ý: 93% số ngân hàng trung ương tham gia khảo sát đang nắm giữ vàng, tăng vọt từ 81% của năm 2025.
Điều này cho thấy vàng đang đóng vai trò ngày càng quan trọng trong chiến lược dự trữ của hầu hết quốc gia.
Xu hướng giảm phụ thuộc vào USD ngày càng rõ nét
Động lực lớn nhất đằng sau cuộc đại dịch chuyển này là phi đô la hóa, tức là xu hướng giảm phụ thuộc vào đồng USD trong dự trữ quốc tế.
Khảo sát của WGC chỉ ra rằng 74% người quản lý dự trữ kỳ vọng tỷ trọng của USD trong dự trữ toàn cầu sẽ giảm trong 5 năm tới. Đây là sự thay đổi mang tính cấu trúc, không phải biến động ngắn hạn.
Khối BRICS (Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc, Nam Phi cùng các thành viên mới như Saudi Arabia và UAE) dẫn đầu xu hướng này.
Tháng 10/2025, khối này triển khai thử nghiệm “The Unit” – một công cụ thanh toán kỹ thuật số được bảo đảm 40% bằng vàng vật chất, tạo ra nhu cầu vàng có tổ chức trong các nền kinh tế phát triển nhanh nhất thế giới.
Hệ quả là tổng nhu cầu vàng toàn cầu năm 2025 đã cán mốc con số kỷ lục 5.002,3 tấn. Đến cuối năm 2025, tổng giá trị dự trữ vàng toàn cầu vượt mốc 4.000 tỷ USD, lần đầu tiên trong lịch sử hiện đại vượt qua giá trị trái phiếu kho bạc Mỹ do nước ngoài nắm giữ.
Niềm tin vào USD và Fed đang lung lay
Yếu tố thứ hai củng cố “kỷ nguyên vàng mới” là sự suy giảm niềm tin vào đồng USD và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).
Việc bổ nhiệm ông Kevin Warsh làm Chủ tịch Fed vào tháng 1/2026 đã tạo ra một “hiệu ứng Warsh” đáng kể.
Ngay sau thông báo, vàng đã giảm gần 15% từ mức đỉnh gần 5.600 USD/ounce do thị trường định giá lại chính sách tiền tệ cứng rắn hơn. Nhưng điều này chỉ là phản ứng ngắn hạn.
Quan trọng hơn, câu chuyện dài hạn là sự bất ổn trong chính sách và nghi ngại về tính độc lập của Fed đã thúc đẩy các quốc gia tìm kiếm tài sản trung lập và vàng là lựa chọn số một.
Một nhà phân tích của J.P. Morgan cho rằng nếu chỉ 0,5% tài sản nước ngoài bằng USD được tái phân bổ vào vàng, dòng vốn đó đủ đẩy giá vàng lên 6.000 USD/ounce.
Tỷ trọng của USD trong dự trữ ngoại hối toàn cầu đã giảm từ 71% năm 1999 xuống còn khoảng 58,5% vào đầu năm 2026. Đó không chỉ là con số thống kê mà là sự dịch chuyển quyền lực tài chính.
Dù giá vàng hiện giao dịch quanh mức 4.300 USD/ounce, các định chế tài chính hàng đầu thế giới vẫn giữ quan điểm tích cực về triển vọng dài hạn.
J.P. Morgan dự báo giá vàng đạt trung bình 6.000 USD/ounce trong quý IV/2026 và 6.300 USD/ounce cuối 2027, với kỳ vọng ngân hàng trung ương sẽ mua 800 tấn vàng trong năm nay.
OCBC hạ mục tiêu cuối năm xuống 5.100 USD/ounce (từ 5.350 USD) do áp lực từ kỳ vọng Fed diều hâu và rủi ro các ngân hàng trung ương mới nổi phải bán vàng bảo vệ nội tệ.
UBS điều chỉnh giảm xuống 5.500 USD/ounce (từ 5.900 USD), cho rằng giá có thể giảm về 3.850-4.000 USD trong ngắn hạn do dữ liệu kinh tế Mỹ mạnh và Fed trì hoãn nới lỏng.
Goldman Sachs dự báo Fed giữ nguyên lãi suất trong năm 2026, với áp lực từ dòng bán ròng 40-50 tỷ USD của nhà đầu tư tổ chức. Morgan Stanley dự báo vàng đạt 4.800 USD/ounce trong quý IV/2026.
Các ngân hàng đều đồng thuận rằng nhu cầu từ ngân hàng trung ương, xu hướng phi đô la hóa và bất ổn địa chính trị sẽ tiếp tục đẩy giá vàng lên cao trong những tháng tới.
Có lẽ điểm quan trọng nhất: vàng đã mở rộng vòng tròn chủ sở hữu. Không chỉ các ngân hàng trung ương mà các quỹ bảo hiểm, quỹ tài sản quốc gia và ngay cả các quỹ đầu tư liên quan đến tiền mã hóa cũng đưa vàng vào danh mục cốt lõi.
Điều này cho thấy vàng đang dần chuyển từ vai trò tài sản phòng thủ sang một cấu phần chiến lược trong danh mục của nhiều định chế tài chính lớn.
Giá vàng hôm nay 18/6/2026 trên thị trường quốc tế chùng lại sau vài phiên tăng mạnh. Trong nước, giá vàng SJC và nhẫn trơn giảm nhẹ. Giới đầu tư chờ đợi thông điệp từ tân Chủ tịch Fed.
Lạm phát dai dẳng, nợ công Mỹ tiến sát 40 nghìn tỷ USD và Fed đứng trước bài toán không có lời giải hoàn hảo. Theo chuyên gia đầu tư Peter Schiff, chính sự bế tắc của chính sách tiền tệ mới là cú hích mạnh nhất đưa vàng bứt phá.
