Trong khoảng thời gian này, có đến hơn 12,5 triệu người châu Phi, vùng Caribe và Nam Mỹ bị các chính quyền thực dân, đế quốc buôn bán như “hàng hóa di động”. Cho tới nay, chính quyền nhà nước kế thừa các chính quyền thực dân này vẫn chối bỏ hoàn toàn trách nhiệm về hành vi, mà LHQ coi là “tội ác lớn nhất chống nhân loại” trong một nghị quyết được Đại hội đồng LHQ thông qua hồi tháng 3 vừa qua.
Dựa trên nghị quyết ấy, AU và CARICOM tại hội nghị vừa rồi ở Ghana đã liên thủ thành một tập hợp lực lượng thống nhất để cùng lên tiếng đòi bồi thường về buôn bán nô lệ giữa châu Mỹ và châu Phi cũng như về chiếm hữu thuộc địa. AU và CARICOM thể hiện cụ thể đòi hỏi này trong khuôn khổ một kế hoạch bao gồm 19 điểm nội dung, trong đó có yêu cầu về chính thức xin lỗi, giảm nợ và xóa nợ, bồi thường, thành lập một quỹ toàn cầu về bồi thường và trả lại những di sản văn hóa đã bị chính quyền thực dân cướp đi.
Cờ của hai tổ chức Liên minh châu Phi (phải) và Cộng đồng Caribe (CARICOM)
ảnh minh họa
Kế hoạch là tiền đề cho một liên minh toàn cầu có tổ chức đưa nội dung trên từ bình diện chính trị ngoại giao thuần túy lên bình diện pháp lý quốc tế. Phương Tây chắc chắn sẽ chống phá quyết liệt như đã phản đối nghị quyết trên của Đại hội đồng LHQ. Nhưng giá trị thật sự của liên minh vừa nêu là đòi công lý thật sự chứ không phải đòi tiền hay bắt khối Phương Tây phải nhận tội. Họ muốn phương Tây phải nhận trách nhiệm, làm cho chuyện buôn bán nô lệ thời xưa trở thành chủ đề nội dung thời sự toàn cầu với đề xướng từ năm 2026 – 2034 là “Thập kỷ bồi thường”. Phương Tây từ nay khó có thể tiếp tục bất chấp, cự tuyệt và cản phá được mãi nữa.
