Sự trái ngược này đang tạo ra một nghịch lý thị trường hiếm có: cổ phiếu vàng đang bị định giá rẻ bất thường trong khi dòng tiền của các doanh nghiệp khai thác kim loại quý này đang ở mức kỷ lục.
Thợ mỏ vẫn kiếm bộn tiền dù giá giảm
Vàng đã tăng vọt lên 5.589 USD/ounce vào tháng 1 năm nay, một mức đỉnh lịch sử mà ít ai dám nghĩ tới. Nhưng từ đó đến nay, kim loại quý này đã lao dốc không phanh, hiện giao dịch quanh 4.157 USD/ounce. Tính ra, vàng đã mất khoảng 26% giá trị chỉ trong vòng chưa đầy 6 tháng.
Với các nhà đầu tư vàng, đây là tín hiệu không mấy khả quan. Nhưng câu chuyện thú vị nằm ở một nhóm khác: các công ty khai thác vàng.
Nghe có vẻ vô lý vì giá vàng giảm thì thợ mỏ bán vàng với giá thấp hơn, lợi nhuận phải bị ảnh hưởng, tuy nhiên, thực tế lại hoàn toàn ngược lại.
Agnico Eagle Mines – một trong những tên tuổi hàng đầu trong ngành khai thác vàng vừa công bố doanh thu quý đầu năm lên tới 4,1 tỷ USD, tăng 66% so với cùng kỳ năm ngoái. Lợi nhuận ròng của họ đạt 1,7 tỷ USD, một con số kỷ lục.
Điều đáng nói là chi phí để khai thác mỗi ounce vàng của họ chỉ vào khoảng 1.483 USD, trong khi giá bán trung bình thực tế đạt tới 4.861 USD. Mỗi ounce vàng bán ra, họ lời hơn 3.300 USD. Không phải ngẫu nhiên mà họ gọi đây là “quý tốt nhất trong lịch sử công ty”.
Một ông lớn khác là AngloGold Ashanti cũng báo cáo dòng tiền tự do đạt 1,2 tỷ USD, tăng tới 190% so với năm trước. Kinross Gold thì có dòng tiền tự do kỷ lục 837,5 triệu USD và lợi nhuận ròng 843 triệu USD.
Ngay cả những công ty nhỏ hơn cũng đang hưởng lợi. Một công ty khai thác tại Mỹ Latinh là Mineros vừa đạt doanh thu gần 292 triệu USD trong quý, tăng 82%, với lợi nhuận ròng tăng 131%.
Dù giá vàng đã giảm khá sâu so với đỉnh nhưng mức giá hiện tại (khoảng 4.157 USD) vẫn cao hơn rất nhiều so với chi phí khai thác (chỉ khoảng 1.500 – 1.700 USD). Vì vậy, các công ty này vẫn đang “hốt bạc”.
Nghịch lý: Cổ phiếu ngành vàng giảm
Trong khi các công ty khai thác vàng đang báo cáo lợi nhuận kỷ lục và dòng tiền dồi dào, cổ phiếu của họ lại bị nhà đầu tư bán tháo. Quỹ GDX (một quỹ chuyên đầu tư vào các công ty khai thác vàng hàng đầu) đã giảm hơn 22% trong 3 tháng qua.
Câu trả lời nằm ở tâm lý thị trường. Các nhà đầu tư đang lo sợ rằng đà giảm của vàng sẽ còn tiếp diễn. Họ nghĩ rằng nếu giá vàng tiếp tục lao dốc xuống 3.000 hay thậm chí 2.500 USD thì lợi nhuận của các công ty khai thác sẽ bị bào mòn nghiêm trọng. Vì thế, họ bán cổ phiếu trước, không đợi đến khi điều đó thực sự xảy ra.
Nói cách khác, thị trường đang phản ứng dựa trên nỗi sợ về tương lai, chứ không phải dựa trên thực tế hiện tại.
Có một điểm quan trọng mà nhiều nhà đầu tư có thể bỏ qua: các công ty khai thác vàng hiện nay đang kỷ luật tài chính hơn rất nhiều so với 10 năm trước.
Vào khoảng năm 2011-2012, khi giá vàng lên cao, các công ty khai thác đã ồ ạt vay tiền để mở rộng sản xuất. Nhưng khi giá vàng lao dốc sau đó, họ gần như phá sản vì không trả được nợ. Đó là một bài học đắt giá mà họ không bao giờ quên.
Lần này, thay vì đốt tiền vào các dự án mở rộng, các công ty đang dùng lợi nhuận để chia cổ tức cho cổ đông, mua lại cổ phiếu (qua đó đẩy giá cổ phiếu lên) và trả nợ.
AngloGold Ashanti vừa công bố chương trình mua lại cổ phiếu trị giá 2 tỷ USD. Kinross đã trả lại khoảng 350 triệu USD cho cổ đông chỉ trong 3 tháng đầu năm.
Hai phe đối đầu: Lạc quan và Bi quan
Câu chuyện đang chia các nhà đầu tư thành hai phe. Phe lạc quan cho rằng giá vàng đã bước vào một “nền tảng mới” và sẽ không bao giờ quay lại dưới 4.000 USD trong tương lai gần.
Họ lập luận rằng những yếu tố cơ bản hỗ trợ vàng như bất ổn địa chính trị (xung đột tại Ukraine và Trung Đông, căng thẳng Mỹ-Trung), lạm phát dai dẳng và sự mất giá của đồng USD sẽ tiếp tục tồn tại.
Với chi phí khai thác trung bình dưới 2.000 USD, các công ty thợ mỏ sẽ tiếp tục “hốt” tiền. Vì thế, cổ phiếu ngành vàng đang bị định giá cực kỳ hấp dẫn.
Phe bi quan lại lo lắng rằng cơn sốt vàng chỉ là nhất thời. Họ chỉ ra rằng nếu Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) buộc phải tăng lãi suất để chống lạm phát, đồng USD sẽ mạnh lên và giá vàng sẽ chịu áp lực lớn.
Nếu xung đột toàn cầu được giải quyết, vàng có thể mất đi vai trò “hầm trú ẩn” của mình và quay về mức 3.000 – 3.500 USD. Khi đó, lợi nhuận của thợ mỏ sẽ tan biến một cách chóng vánh.
Vì những lo ngại đó, thị trường đang định giá cổ phiếu ngành khai thác vàng ở mức thấp nhất trong lịch sử. Có những công ty đang được giao dịch với giá chỉ bằng 3-4 lần lợi nhuận hàng năm của họ.
Trong khi đó, mức giá bình thường của một cổ phiếu trên thị trường thường là 15 lần lợi nhuận hoặc cao hơn. Việc định giá thấp như vậy có nghĩa là các nhà đầu tư đang đặt cược rằng lợi nhuận của những công ty này sẽ lao dốc trong tương lai gần.
Không ai có thể dự đoán chính xác vàng sẽ lên hay xuống trong những tháng tới. Nhưng lịch sử đã chỉ ra rằng, khi một ngành công nghiệp đang làm ăn cực kỳ phát đạt mà cổ phiếu lại bị bán tháo như sắp phá sản thì đó thường là dấu hiệu của một “điểm uốn”, tức là lúc thị trường sắp đảo chiều.
Theo VanEck và Discovery Alert
Giải mã cuộc chiến tâm lý nhà đầu tư vàng: Khi ‘tay to’ đánh cược hàng tỷ USDThị trường vàng đang chứng kiến một cuộc chiến tâm lý khốc liệt giữa 2 phe đối lập: các nhà đầu cơ lướt sóng đang tháo chạy, trong khi các ngân hàng trung ương và nhà đầu tư dài hạn vẫn kiên định ‘ôm’ vàng.
