Thủ tướng Ba Lan cảnh báo về hệ lụy từ căng thẳng với Ukraine

Thủ tướng Tusk nói căng thẳng giữa chính trị gia ở Ba Lan và Ukraine là sai lầm chiến lược, trong bối cảnh căng thẳng liên quan sự kiện thời Thế chiến II.

“Rạn nứt giữa các chính trị gia Ba Lan và Ukraine là sai lầm mang tính chiến lược và sẽ gây thiệt hại cho cả hai phía về kinh tế, địa chính trị và uy tín. Và như chúng ta đều biết, trong chính trị, bước đi sai lầm về mặt chiến lược còn nguy hiểm hơn phạm tội”, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk hôm 21/6 cho hay.

Thủ tướng cho biết trong các cuộc trao đổi với đối tác châu Âu, ông đang nỗ lực giảm thiểu tổn thất và hạ nhiệt căng thẳng. “Đây không phải nhiệm vụ dễ dàng”, Thủ tướng Tusk nhấn mạnh.

Trong cuộc phỏng vấn được đăng trên X ngày 21/6, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho rằng Ukraine và Ba Lan “chỉ có thể là đối tác và bạn bè”, đồng thời cảnh báo căng thẳng chính trị có thể dẫn tới “sự leo thang rất nguy hiểm”.

“Quân nhân của chúng tôi tự lựa chọn cái tên mang tính biểu tượng anh hùng cho đơn vị của họ. Với tư cách Tổng thống và Tổng tư lệnh tối cao, tôi phải ủng hộ họ. Không có Ukraine thì sẽ không ai có thể bảo vệ Ba Lan”, ông Zelensky cho hay.

Căng thẳng xuất hiện sau khi Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki hôm 19/6 thông báo thu hồi Huân chương Đại bàng Trắng, giải thưởng cao quý nhất của Ba Lan, mà nước này đã trao cho Tổng thống Ukraine, liên quan việc ông Zelensky đổi tên một đơn vị quân đội thành “Những anh hùng UPA”.

UPA là nhóm nổi dậy dân tộc chủ nghĩa thời Thế chiến II. Lực lượng này từng chiến đấu chống lại cả phát xít Đức lẫn lực lượng Liên Xô và các đơn vị Ba Lan ở khu vực. Một số người Ukraine coi UPA là “anh hùng”.

UPA bị cáo buộc tham gia các cuộc thảm sát Volhynia giai đoạn 1943-1945. Ba Lan cho rằng khoảng 100.000 người Ba Lan đã bị các lực lượng dân tộc chủ nghĩa Ukraine sát hại trong giai đoạn này. Hàng nghìn người Ukraine cũng thiệt mạng trong các cuộc trả đũa sau đó.

Tổng thống Zelensky ngày 20/6 đăng ảnh đóng gói Huân chương Đại bàng Trắng để chuyển lại cho Ba Lan. Các cựu tổng thống Ukraine là Leonid Kuchma, Viktor Yushchenko và Petro Poroshenko cũng thông báo sẽ có động thái tương tự, với lý do căng thẳng hiện nay đang gây tổn hại đến những nỗ lực mà họ từng thực hiện nhằm cải thiện quan hệ với Ba Lan.

Kyrylo Budanov, chánh văn phòng của Tổng thống Zelensky, và Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha cũng tuyên bố từ bỏ các giải thưởng mà Ba Lan trao cho họ.

Hiện chưa rõ liệu lãnh đạo Ukraine có tới Ba Lan theo kế hoạch trong tuần này để tham dự Hội nghị Phục hồi Ukraine (URC), sự kiện quốc tế lớn được tổ chức tại thành phố Gdansk. Theo ông Sybiha, Bộ Ngoại giao sẽ trình lên Tổng thống báo cáo về công tác chuẩn bị cho hội nghị, tác động của một số quyết định riêng lẻ và phương án triển khai.

“Dựa trên các thông tin này, Tổng thống sẽ quyết định có tham dự hay không”, ông nói.

Huyền Lê (Theo Reuters, Interia)