Iran tuyên bố không từ bỏ quyền làm giàu uranium

Tổng thống Iran tuyên bố nước này không từ bỏ quyền làm giàu uranium, nhưng cũng cam kết Tehran không theo đuổi mục tiêu chế tạo vũ khí hạt nhân.

“Mỹ yêu cầu Iran không chế tạo bom nguyên tử. Đây chẳng phải điều mới mẻ gì và chúng tôi cũng có thể tuyên bố bằng văn bản rằng Iran không có ý định chế tạo bom. Tuy nhiên, chúng tôi không từ bỏ quyền làm giàu uranium và phía bên kia sẽ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc chấp nhận quyền này”, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian hôm nay cho hay.

Tuyên bố được đưa ra khi các nhà đàm phán Iran và Mỹ dự kiến gặp nhau tại Thụy Sĩ cuối ngày 21/6 để đàm phán. Phó tổng thống Mỹ JD Vance, người cũng tham dự đối thoại, cho biết ưu tiên hàng đầu của ông là thiết lập cấu trúc đàm phán, đạt tiến triển về vấn đề hạt nhân cũng như lệnh ngừng bắn ở Lebanon.

Sự kiện tại Thụy Sĩ được kỳ vọng sẽ mở màn cho giai đoạn thương lượng kéo dài 60 ngày nhằm thảo luận về các vấn đề còn tồn đọng trong thỏa thuận ban đầu, đặc biệt là chương trình hạt nhân của Iran. Theo một quan chức Mỹ, văn kiện cuối cùng sẽ đưa đến chấm dứt chương trình hạt nhân của Iran, trong đó kho uranium làm giàu cao bị phá hủy và loại bỏ. Tuy nhiên, quan chức cấp cao Iran nói rằng Tehran sẽ được phép pha loãng uranium làm giàu cao trong nước.

Iran ngày 21/6 cảnh báo nước này sẽ không tham gia đàm phán về thỏa thuận cuối cùng với Mỹ nếu cuộc chiến tại Lebanon chưa chấm dứt.

“Nếu các điều khoản không được thực thi, đặc biệt là điều 1 (chấm dứt chiến sự trên mọi mặt trận, bao gồm cả Lebanon), thì việc bước vào giai đoạn đàm phán cho thỏa thuận cuối cùng là không thể”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei đăng trên mạng xã hội X.

Iran hôm 20/6 thông báo đóng eo biển Hormuz do Israel tiếp tục tấn công vào miền nam Lebanon, vi phạm thỏa thuận giữa Mỹ và Iran. Kể từ tối 20/6, không ghi nhận đợt không kích mới nhằm vào Lebanon. Theo ông Baqaei, kể từ thời điểm đó, “sự ngừng bắn mong manh đã được thiết lập”.

“Israel tiếp tục vi phạm cam kết của mình tại Lebanon và đây sẽ là chủ đề chính trong cuộc đàm phán hôm nay”, ông Baqaei cho hay, thêm rằng các bên trung gian Pakistan và Qatar cũng sẽ tham gia đối thoại. “Cuộc gặp sẽ diễn ra theo hình thức tiếp xúc riêng với bên trung gian vào buổi sáng, sau đó là cuộc họp 4 bên vào buổi chiều, nghĩa là phái đoàn 4 nước sẽ cùng có mặt trong một căn phòng”.

Theo ông, Iran sẽ tiếp tục thúc đẩy vấn đề giải phóng tài sản bị phong tỏa. “Vấn đề cho phép Iran tiếp cận tài sản bị đóng băng hoặc bị hạn chế, cũng như nội dung liên quan đến cấp giấy phép cần thiết cho hoạt động xuất khẩu dầu của Iran, cũng sẽ nằm trong chương trình nghị sự”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran nhấn mạnh.

Tehran chưa từng công bố giá trị tài sản bị phong tỏa, nhưng theo ước tính của truyền thông, con số này vượt 100 tỷ USD, phần lớn bị đóng băng từ sau khi Cách mạng Hồi giáo năm 1979 lật đổ chế độ quân chủ do Mỹ hậu thuẫn tại Iran.

Huyền Lê (Theo AFP)