Các bác sĩ Bệnh viện Nhi đồng 1 (TP.HCM) thực hiện ca thông tim can thiệp cho bệnh nhi mắc dị tật tim bẩm sinh nặng, được truyền hình trực tiếp sang Nhật Bản – Ảnh: XUÂN MAI
Theo các bệnh viện, đây sẽ là “đề thi khó” nhằm nhận diện các bệnh viện thực sự nổi trội và tạo động lực cải tiến liên tục, nâng cao trải nghiệm và quyền lợi của người bệnh.
Nâng tiêu chuẩn, giảm sai sót
Từ năm 2016, Bộ Y tế ban hành bộ 83 tiêu chí đánh giá chất lượng bệnh viện, đến nay đã có gần 99% bệnh viện đã thành lập hội đồng quản lý chất lượng, 77% cơ sở y tế có nhân viên chuyên trách về công tác này.
Theo kết quả đánh giá sau 10 năm thực hiện, từ khi thực hiện bộ 83 tiêu chí chất lượng bệnh viện, việc triển khai các quy định an toàn người bệnh đạt tỉ lệ cao (trên 90%) ở hầu hết các lĩnh vực như: an toàn thủ thuật, an toàn thuốc, kiểm soát nhiễm khuẩn, phòng ngừa té ngã… Một số kỹ thuật y tế của Việt Nam được người nước ngoài tin tưởng, chủ động tìm đến điều trị.
Về hoạt động cải tiến chất lượng bệnh viện, 95% bệnh viện xây dựng kế hoạch cải tiến chất lượng hằng năm, hơn 87% thực hiện đo lường chỉ số chất lượng. Tuy vậy, chỉ 50% đơn vị công bố các chỉ số ra bên ngoài. Điều này cho thấy tính minh bạch và văn hóa an toàn còn chưa đồng đều giữa các địa phương.
TS.BS Hà Anh Đức – Cục trưởng Cục Quản lý khám, chữa bệnh – cho hay những năm qua, bộ 83 tiêu chí với 1.600 tiêu chuẩn đánh giá chất lượng bệnh viện đã góp phần thúc đẩy nhiều cơ sở y tế cải tiến hoạt động. Tuy nhiên, bộ tiêu chí này vẫn chưa tiệm cận đầy đủ với các tiêu chuẩn quốc tế.
Theo ông Đức, thời gian qua, nhiều bệnh viện đã chủ động áp dụng các bộ tiêu chuẩn chất lượng quốc tế nhưng chủ yếu là bệnh viện tư nhân. Ông Đức cho rằng yêu cầu tiêu chuẩn hóa, hội nhập quốc tế và nâng cao trải nghiệm người bệnh đang trở thành xu hướng chung của quản lý chất lượng bệnh viện trên thế giới.
“Chúng tôi hằng ngày, hằng tuần đều nhận được các đơn từ về việc thành lập hội đồng xử lý sai sót chuyên môn, có những sai sót không biết xử lý ra sao do không tách bạch từng vị trí”, ông Đức cho biết.
Vì thế, bộ tiêu chuẩn chất lượng nâng cao sẽ giúp các bệnh viện, hội đồng đảm bảo tính minh bạch. Đây là bước tiếp theo nhằm chuyển từ cách “quản lý theo hình thức” sang mô hình quản trị hiện đại dựa trên quản trị rủi ro và bằng chứng khoa học.
Nhân viên y tế tư vấn cho các bệnh nhân tại Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) – Ảnh: NGUYỄN KHÁNH
Tham khảo nhiều bộ tiêu chuẩn quốc tế
Theo ông Đức, bộ tiêu chuẩn mới xác định người bệnh là trung tâm, bảo đảm người dân được tiếp cận dịch vụ khám chữa bệnh an toàn, hiệu quả, liên tục và công bằng, chú trọng trải nghiệm của người bệnh.
Cụ thể, theo dự thảo, bộ tiêu chuẩn chất lượng bệnh viện nâng cao được xây dựng trên cơ sở kế thừa nền tảng bộ 83 tiêu chí đã triển khai trong 13 năm qua, đồng thời tham khảo nhiều bộ tiêu chuẩn quốc tế uy tín như JCI của Mỹ hay ACHS của Úc để xây dựng hệ thống tiêu chuẩn phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam.
Bộ tiêu chuẩn mới gồm ba phần lớn: điều trị và chăm sóc người bệnh, quản lý bệnh viện, và các tiêu chuẩn đặc thù đối với từng nhóm bệnh viện chuyên khoa. Dự thảo hiện có 8 chương, 113 tiêu chuẩn với khoảng 2.000 tiêu chí đánh giá.
Hệ thống đánh giá được thiết kế theo ba mức gồm: tiêu chuẩn, nâng cao và xuất sắc. Trong đó, mức xuất sắc được xem là cấp độ tiệm cận các tiêu chuẩn quốc tế khi bệnh viện phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chí ở mức cơ bản và nâng cao, đồng thời đạt tỉ lệ rất cao đối với các tiêu chí ở mức thực hành tốt nhất.
Theo ông Đức, cách tiếp cận mới không chỉ giúp nâng cấp toàn diện nội dung đánh giá chất lượng bệnh viện mà còn tạo ra sự phân tầng rõ ràng theo mức độ trưởng thành của từng cơ sở y tế, qua đó khuyến khích các bệnh viện liên tục cải tiến và phấn đấu nâng cao chất lượng dịch vụ.
Bộ tiêu chuẩn mới sẽ mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người bệnh như nâng cao an toàn, giảm sai sót y khoa, chuẩn hóa quy trình điều trị và cải thiện trải nghiệm khám chữa bệnh. Điều này không chỉ góp phần củng cố niềm tin của người dân đối với hệ thống y tế mà còn tạo nền tảng cho việc hoạch định chính sách dựa trên dữ liệu.
“Việc nâng chuẩn chất lượng bệnh viện sẽ tạo nền tảng để hoạch định chính sách dựa trên dữ liệu, nâng cao chất lượng y tế quốc gia theo hướng tiệm cận chuẩn quốc tế, đồng thời thúc đẩy hội nhập và hợp tác quốc tế. Về mặt kinh tế – xã hội, việc giảm sai sót y khoa và biến chứng cũng góp phần tiết kiệm chi phí, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, thu hút đầu tư và phát triển du lịch y tế”, ông Đức nhấn mạnh.
Bệnh viện Từ Dũ (TP.HCM) ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong chụp MRI hiện đại, phát hiện chính xác bệnh lý từ bào thai – Ảnh: XUÂN MAI
Nâng chuẩn mực ở mức cao hơn
Nguồn: Cục Quản lý khám chữa bệnh – Bộ Y tế – Đồ họa: TUẤN ANH
Tại Hà Nội, năm 2025 đã có khoảng 10 bệnh viện được đánh giá chất lượng cao theo bộ 83 tiêu chí. Thực tế cho thấy việc đánh giá chất lượng liên tục, theo từng tiêu chí cụ thể đã giúp các bệnh viện liên tục cập nhật, cải tiến để nâng cao chất lượng điều trị, phục vụ khám chữa bệnh cho người dân.
Qua các năm, tỉ lệ tiêu chí mức 4, 5 (chất lượng tốt và rất tốt) của nhiều bệnh viện gia tăng. Đặc biệt là hoạt động hướng đến người bệnh, chỉ số hài lòng của người bệnh, nhân viên y tế cải thiện qua từng năm.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Văn Thường – Giám đốc Bệnh viện Thanh Nhàn (Hà Nội) – cho rằng việc đưa bộ tiêu chuẩn đánh giá chất lượng nâng cao giúp các bệnh viện tiếp tục nâng cao chất lượng điều trị.
“Trong đó, bên cạnh nâng cao chất lượng khám chữa bệnh còn phải hướng tới sự hài lòng của người bệnh. Thời gian qua, Bệnh viện Thanh Nhàn đã đồng bộ triển khai nhiều giải pháp từ nâng cao chất lượng chuyên môn đến đẩy mạnh chuyển đổi số và cải cách thủ tục hành chính.
Bệnh viện tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện quy chế chuyên môn, nâng cao chất lượng hồ sơ bệnh án, hội chẩn và đào tạo đội ngũ cán bộ y tế về chuyên môn, kỹ năng giao tiếp – ứng xử.
Đồng thời bệnh viện ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin với bệnh án điện tử, quản lý người bệnh bằng mã vạch, hệ thống gọi số tự động, kết nối trực tiếp kết quả xét nghiệm với phần mềm quản lý, triển khai ký số và trả kết quả khám qua nền tảng số, thanh toán không dùng tiền mặt, đăng ký khám trực tuyến và ki ốt tích hợp trí tuệ nhân tạo.
Những giải pháp này giúp rút ngắn thời gian chờ đợi, đơn giản hóa thủ tục, nâng cao hiệu quả quản lý, tăng tính chính xác trong khám chữa bệnh và mang lại sự thuận tiện tối đa cho người dân khi đến khám, điều trị”, ông Thường chia sẻ.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, BS.CKII Phạm Thanh Việt – Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy (TP.HCM) – cho biết các bệnh viện hiện vẫn tiếp tục triển khai bộ tiêu chí chất lượng hiện hành. Bộ tiêu chuẩn chất lượng nâng cao đang được Bộ Y tế xây dựng nhằm bổ sung những chuẩn mực ở mức cao hơn, tiệm cận thông lệ quốc tế và đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của người dân.
Theo ông Việt, bộ tiêu chuẩn mới sẽ là cơ sở để các bệnh viện xác định hướng đầu tư, nâng cấp chất lượng và từng bước tiệm cận các chuẩn mực cao hơn. Những cơ sở đã đạt trình độ cao có cơ hội tiếp tục khẳng định vị thế, trong khi các bệnh viện khác cũng có lộ trình phấn đấu rõ ràng.
Nguồn: Cục Quản lý khám, chữa bệnh Bộ Y tế
Một “đề thi khó” rất cần thiết
Theo BS CKII Phạm Thanh Việt, nhiều tiêu chí hiện nay đã trở thành mặt bằng chung, khiến không ít bệnh viện đạt điểm số tương đương nhau. Điều này làm giảm khả năng phân loại và nhận diện những đơn vị thực sự nổi trội về chất lượng.
“Bộ tiêu chí nâng cao giống như một “đề thi khó” để phân loại chính xác chất lượng bệnh viện. Khi nhiều đơn vị đã đạt mặt bằng chất lượng cao, cần có thêm các tiêu chuẩn mới để nhận diện những bệnh viện thực sự nổi trội và tạo động lực cho các đơn vị tiếp tục cải tiến”, ông Việt nói.
Các tiêu chí đánh giá chất lượng bệnh viện hướng tới nâng cao hiệu quả điều trị cho bệnh nhân – Ảnh minh họa: NAM TRẦN
Khẳng định ưu thế y tế Việt Nam trên trường quốc tế
Theo TS.BS Hà Anh Đức – Cục trưởng Cục Quản lý khám, chữa bệnh, so với quốc tế, y tế Việt Nam có nhiều ưu thế trong các lĩnh vực phẫu thuật nội soi, hỗ trợ sinh sản (như IVF), nha khoa…
“Trồng một chiếc răng implant ở Mỹ mất khoảng 5.000 USD (tương đương 150 triệu đồng), ở Việt Nam chi phí chỉ mất 1/5”, ông Đức nói.
Ngoài lợi thế cạnh tranh về tài chính và chuyên môn, y tế Việt Nam cũng có lợi thế về mặt thời gian. “Ở Mỹ phải chờ khoảng 1 năm mới được mổ nội soi thay khớp, ở Việt Nam chỉ mất khoảng 7 ngày, thậm chí 3 ngày”, Cục trưởng Cục Quản lý khám, chữa bệnh chia sẻ.
BS CKII Phạm Thanh Việt – Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy (TP.HCM) – nhấn mạnh bộ tiêu chuẩn nâng cao không nhằm tạo ra sự khác biệt trong chuyên môn điều trị mà chủ yếu hướng đến nâng cao chất lượng phục vụ và trải nghiệm người bệnh. Mục tiêu cuối cùng là nâng mặt bằng chất lượng bệnh viện, giúp người dân được thụ hưởng dịch vụ tốt hơn và có thêm nhiều lựa chọn phù hợp với nhu cầu, khả năng chi trả.
“Khi kinh tế – xã hội phát triển, nhu cầu sử dụng dịch vụ y tế của người dân cũng đa dạng hơn. Một số người sẵn sàng chi trả thêm để được hưởng các dịch vụ tiện nghi, chăm sóc tốt hơn. Bộ tiêu chuẩn mới sẽ tạo cơ sở để các bệnh viện phát triển các mô hình dịch vụ phù hợp một cách minh bạch, công bằng và có định lượng rõ ràng”, ông Việt cho hay.
Còn theo ThS Trần Châu Hòa – Trưởng phòng quản lý chất lượng Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn (TP.HCM), giá trị lớn nhất của các bộ tiêu chuẩn nâng cao không nằm ở điểm số mà ở sự chuyển đổi từ “tuân thủ” sang “văn hóa chất lượng”.
Khi đó, chất lượng không còn là nhiệm vụ để đáp ứng kiểm tra, giám sát mà trở thành thói quen, ý thức tự giác của toàn bộ nhân viên y tế – từ nhân viên vệ sinh, điều dưỡng đến bác sĩ và ban lãnh đạo. Mọi hoạt động đều hướng đến hai mục tiêu cốt lõi là an toàn người bệnh và lấy người bệnh làm trung tâm.
“Người bệnh Việt Nam hoàn toàn xứng đáng được tiếp cận các dịch vụ y tế có chất lượng tương đương những nước phát triển nhưng với chi phí phù hợp trong nước. Việc nâng cao chất lượng bệnh viện cũng góp phần giảm nhu cầu ra nước ngoài khám chữa bệnh, giúp người dân tiết kiệm chi phí nhưng vẫn nhận được kết quả điều trị tốt”, ông Hòa nói.
Chuẩn hóa theo thông lệ quốc tế
ThS Trần Châu Hòa cho rằng bộ 83 tiêu chí chất lượng bệnh viện hiện hành đã đóng vai trò quan trọng trong việc giúp các cơ sở y tế xây dựng nền tảng quản lý chất lượng và phát triển ổn định trong suốt 10 năm qua.
Tuy nhiên, khi nhiều bệnh viện đã đạt mức chất lượng cao, việc xây dựng bộ tiêu chí nâng cao theo chuẩn quốc tế là yêu cầu tất yếu nhằm tạo động lực cải tiến liên tục, nâng cao năng lực chuyên môn, bảo đảm an toàn người bệnh và từng bước khẳng định vị thế y tế Việt Nam trên trường quốc tế.
Tại Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn đã đạt điểm gần như tối đa (4,69/5 điểm do Sở Y tế TP.HCM chấm vào năm 2025) theo bộ 83 tiêu chí, vì vậy bệnh viện đã chủ động triển khai các tiêu chuẩn ACHS của Úc từ ba năm trước.
Theo ThS Hòa, việc Bộ Y tế xây dựng và ban hành bộ tiêu chí chất lượng bệnh viện nâng cao sẽ tạo động lực để các bệnh viện tiếp tục cải tiến, chuẩn hóa theo thông lệ quốc tế, hướng đến môi trường y tế an toàn, minh bạch và tận tâm hơn với người bệnh.
