Ông Trump tại cuộc gặp với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron bên lề Hội nghị G7 tại Evian (Pháp) hôm 15.6
ẢNH: REUTERS
Hãng Reuters ngày 16.6 dẫn lời Tổng thống Mỹ Donald Trump cho hay một thỏa thuận sơ bộ nhằm chấm dứt xung đột tại vùng Vịnh vừa được Mỹ và Iran ký kết, nhưng chưa công khai chi tiết và hai bên nói rằng vẫn chưa đàm phán về một lệnh ngừng bắn dài hạn.
Thỏa thuận này sẽ gia hạn lệnh ngừng bắn mong manh được công bố hồi tháng 4 thêm 60 ngày nữa và mở lại eo biển Hormuz, vốn đã bị Iran phong tỏa kể từ khi Mỹ và Israel tấn công Iran hồi tháng 2.
Các nhà đàm phán sẽ giải quyết những vấn đề khó khăn như tương lai của chương trình hạt nhân Iran trong giai đoạn tiếp theo.
“Thỏa thuận đã được ký kết xong xuôi”, ông Trump nói sau khi đến Pháp dự Hội nghị thượng đỉnh G7. Ông cho biết Phó tổng thống Mỹ JD Vance sẽ dự lễ ký kết chính thức tại Geneva (Thụy Sĩ) vào ngày 19.6.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian viết trên mạng xã hội rằng bản ghi nhớ giữa Mỹ và Iran là một “bước quan trọng” hướng tới việc chấm dứt xung đột, nhưng lưu ý rằng một thỏa thuận cuối cùng về lệnh ngừng bắn lâu dài “vẫn chưa được hình thành”.
Chiến tranh Iran: Từ ‘Cơn thịnh nộ Sử thi’ đến thỏa thuận hòa bình sơ bộ
Đài CNN dẫn lời ông Vance nói rằng bản ghi nhớ đã ký chỉ dài khoảng 1,5 trang “và do đó nó là một tài liệu rất chung chung”. Các chi tiết sẽ được công bố trong hai ngày tới, các quan chức Mỹ cho biết. Ông Vance nói rằng thỏa thuận sẽ bao gồm “một gói giảm nhẹ cấm vận rất đáng kể” dành cho Iran.
Về vấn đề lưu thông tàu thuyền, ông Trump nói rằng tuyến đường vận tải dầu mỏ quan trọng này sẽ “hoàn toàn mở” chậm nhất vào ngày 19.6.
“Các tàu đang bắt đầu di chuyển, nhiều tàu chở đầy dầu, ra khỏi eo biển Hormuz”, ông Trump cho biết, và sau đó nói thêm rằng ông “không nghĩ chúng ta sẽ cần nhiều sự trợ giúp” để giữ cho tuyến đường thủy này thông suốt.
Truyền thông Iran đưa tin tối 15.6 rằng 3 tàu chở dầu và hai tàu chở hàng đã đi qua khu vực bị hải quân Mỹ phong tỏa.
Theo AFP dẫn lời một quan chức chính quyền Mỹ, ông Trump, ông Vance và Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đã ký điện tử thỏa thuận song phương.
“Tổng thống muốn tự tay ký văn bản này vì ông ấy muốn thể hiện… sự quyết tâm của mình trong việc đưa vấn đề này đến một giải pháp thành công”, vị quan chức cho biết.
Khi được hỏi tại hội nghị G7 ở Pháp về thời điểm công bố thỏa thuận, ông Trump nói rằng “đây là một văn bản rất quan trọng, và tôi muốn nó được công bố. Vì vậy, có lẽ là khá sớm thôi”. Ông Vance cũng cho biết Tổng thống Trump có thể công bố thỏa thuận trước ngày 19.6.
Trong khi đó, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi cho biết thỏa thuận này đã “chấm dứt ngay lập tức” cuộc chiến, và các cuộc đàm phán về “thỏa thuận cuối cùng” sẽ được tổ chức trong vòng hai tháng.
