AP ngày 13.6 dẫn lời tướng Alex Grynkewich, Tư lệnh tối cao NATO tại châu Âu, cho hay ông đang cân nhắc các kế hoạch thay thế về phòng thủ ở châu Âu, sau khi Mỹ công bố cắt giảm số lượng máy bay và tàu chiến nước này sẽ cung cấp trong trường hợp khủng hoảng an ninh.
Các máy bay F-16 của NATO trong một lần trình diễn khả năng bảo vệ không phận phía bắc và đông bắc
Ảnh: Reuters
Mô hình Lực lượng NATO được xem là lựa chọn ưu tiên để huy động lực lượng từ 32 thành viên trong thời bình, khủng hoảng hoặc chiến tranh. Mô hình này quy định các nguồn lực quân sự mà các chỉ huy có thể điều động trong 6 tháng đầu của bất kỳ cuộc xung đột nào. Tuy nhiên, Lầu Năm Góc hồi tháng trước cảnh báo sẽ giảm cam kết của mình để tập trung vào các mối đe dọa tiềm tàng ở những nơi khác, trong đó có khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.
Động thái của Mỹ
Theo giới quan sát, các nước châu Âu và Canada trong hơn 1 năm qua luôn theo dõi sát sao động thái của Mỹ, sau khi Washington cảnh báo rằng châu Âu không còn là ưu tiên an ninh. Việc cắt giảm ngân sách được cho là sẽ diễn ra, nhưng chưa rõ quy mô, thời gian và các chi tiết khác. Tờ The New York Times ngày 12.6 dẫn lời 2 quan chức cấp cao châu Âu nắm thông tin về quyết định của Mỹ cho hay Lầu Năm Góc sẽ giảm đáng kể số máy bay và tàu chiến tham gia các chiến dịch ở châu Âu.
Cụ thể, Mỹ sẽ giảm số chiến đấu cơ F-16 và F-15E được phân bổ cho châu Âu từ 150 chiếc xuống còn 100 chiếc. Số máy bay do thám trên biển giảm từ 26 chiếc xuống 15 chiếc và rút toàn bộ 8 máy bay tiếp liệu trên không trước đây dành cho châu Âu.
Ngoài ra, Mỹ cũng sẽ rút một tàu ngầm phóng tên lửa và một tàu sân bay, cùng với một số tàu chiến và hàng chục máy bay phản lực tham gia các nhiệm vụ của tàu sân bay. Chưa hết, kế hoạch còn bao gồm việc rút 1 trong 2 nhóm máy bay ném bom trước đây được giao nhiệm vụ phòng thủ châu Âu.
Lầu Năm Góc vẫn chưa công khai thời gian sẽ triển khai quyết định trên, nhưng các quan chức Mỹ tỏ ý rằng việc này có thể diễn ra sớm hơn nhiều so với sự chuẩn bị của các đối tác châu Âu.
Ukraine tăng tuyển mộ binh sĩ nước ngoài, cần thêm 20 tỉ USD viện trợ quân sự
Lấp vào khoảng trống
Tướng Grynkewich cho biết Mỹ vẫn “cam kết cung cấp những năng lực hạn chế nhưng thiết yếu” cho NATO. “Chúng ta cần tập trung vào những thứ mà chúng ta có thể sở hữu, triển khai và mở rộng quy mô nhanh chóng và duy trì lâu dài. Điều đó bao gồm hỏa lực tầm xa cũng như máy bay không người lái (UAV)”, ông Grynkewich phát biểu tại Triển lãm Hàng không ILA ở Berlin (Đức) hôm 11.6. Theo ông, những điều này có thể giúp liên minh giảm thiểu rủi ro trong ngắn hạn nếu cần thiết phải răn đe và phòng thủ.
Sau cuộc họp giữa các thành viên ngày 2-3.6 để đánh giá những khoảng trống do Mỹ sẽ để lại, ông Grynkewich cho rằng các đồng minh châu Âu và Canada nên cung cấp máy bay và UAV, cũng như các tàu chiến. Ông kêu gọi các nước thực hiện “ngay bây giờ và trong tương lai gần”. Theo ông, NATO vẫn đang tìm hiểu thời điểm chính xác Mỹ sẽ rút bớt, cũng như thời điểm các nước khác trong liên minh có thể lấp đầy khoảng trống.
Nhiều nguồn lực quân sự đang khan hiếm ở châu Âu và chưa rõ có thể nhanh chóng tìm được ở đâu. Hiện Washington cũng đang tìm hiểu xem các đồng minh dự định bổ sung ra sao, trước khi Tổng thống Mỹ Donald Trump và lãnh đạo các nước khác trong liên minh gặp nhau tại hội nghị thượng đỉnh ở Thổ Nhĩ Kỳ vào ngày 7-8.7.
Lo ngại về chương trình xe tăng Pháp – Đức
Hãng DPA ngày 13.6 đưa tin hãng vũ khí Đức Rheinmetall cảnh báo rằng tương lai của dự án xe tăng hợp tác Pháp – Đức có thể gặp rủi ro do lo ngại về việc cắt giảm ngân sách của Pháp. CEO Rheinmetall Armin Papperger cho biết Pháp đang lên kế hoạch cắt giảm mạnh ngân sách cho dự án xe tăng Hệ thống Chiến đấu mặt đất chủ lực (MGCS), nên có thể sẽ dẫn đến sự chậm trễ. Dự án nhằm thay thế các xe tăng chiến đấu chủ lực Leopard 2 và Leclerc bằng một hệ thống chiến đấu mới trước năm 2040.
Trước đó hôm 12.6, tờ Handelsblatt đưa tin một dự án chung của Pháp, Đức, Ý và Tây Ban Nha nhằm phát triển máy bay không người lái (UAV) Eurodrone cũng gặp trở ngại. Hãng Dassault đang đòi Airbus bồi thường về việc sẽ nhận được phần việc ít hơn từ dự án. Trước đó hôm 8.6, giới chức Đức và Pháp thông báo 2 nước đã từ bỏ phần phát triển chiến đấu cơ trong dự án Hệ thống Không quân chiến đấu tương lai (FCAS).
