Diễn đàn Tương lai ASEAN ‘thể hiện vai trò lãnh đạo của Việt Nam’

Các học giả, quan chức đánh giá Diễn đàn Tương lai ASEAN là sáng kiến quan trọng, thể hiện vai trò lãnh đạo của Việt Nam trong định hình tương lai khu vực.

Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) khai mạc sáng 9/6 tại Hà Nội, với sự tham gia của hơn 600 đại biểu, nhiều lãnh đạo cấp cao, đại diện lãnh đạo các nước ASEAN, các nước đối tác cũng như tổ chức khu vực và quốc tế, các viện nghiên cứu, doanh nghiệp.

Ông Seksan Anantasirikiat, nghiên cứu viên cao cấp tại Trung tâm Nghiên cứu Quốc tế ở Thái Lan, đánh giá chủ đề “Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, thịnh vượng, lấy người dân làm trung tâm” của AFF đã nêu bật các lĩnh vực ưu tiên chính mà giới chức, doanh nhân cũng như thế hệ trẻ ASEAN cùng quan tâm.

Ngoài cơ hội để các diễn giả thảo luận về những vấn đề then chốt như cạnh tranh địa chính trị, biến đổi khí hậu, chuyển đổi năng lượng, cũng như vai trò của thanh niên trong định hình tương lai, diễn đàn “còn là nơi thể hiện vai trò lãnh đạo của một cường quốc tầm trung như Việt Nam”, ông Seksan nói với VnExpress bên lề sự kiện.

Nhắc tới mối quan hệ thân thiện của Việt Nam với các đối tác ASEAN cũng như các đối tác quốc tế lớn, học giả Thái Lan tin tưởng Việt Nam sẽ đóng vai trò rất quan trọng trong việc định hình tương lai cho ASEAN trong thế kỷ 21.

Trong phát biểu khai mạc AFF sáng nay, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh những thách thức mà ASEAN đang đối mặt khi các quy tắc nền tảng kinh tế, công nghệ và quyền lực toàn cầu được viết lại.

“Công nghệ đang tái định nghĩa năng lực cạnh tranh, trí tuệ nhân tạo đang tái định nghĩa năng suất, dữ liệu đang tái định nghĩa quyền lực và chuyển đổi xanh đang tái định nghĩa mô hình phát triển”, Thủ tướng cho hay.

Tham gia những phiên thảo luận đầu tiên của AFF, nhà phân tích Jaideep Singh từ Viện Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (ISIS) Malaysia cho hay đây chính là những vấn đề mà các diễn giả đều rất quan tâm và tích cực thảo luận.

“Tôi nghĩ diễn đàn này là một kênh quan trọng, không chỉ để nêu lên những thách thức trong ASEAN, mà còn làm bật ra các giải pháp”, ông Singh nói.

Thủ tướng Lê Minh Hưng trước đó cũng nêu ra ba giải pháp mang tính chiến lược mà ASEAN cần hướng tới trong hành trình thực hiện Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045. Theo đó, ASEAN giờ đây cần góp phần định hình các xu thế toàn cầu, có tiếng nói mạnh mẽ hơn khi tham gia xây dựng các chuẩn mực, luật lệ và cấu trúc hợp tác mới, giải quyết khác biệt trên cơ sở luật pháp quốc tế.

ASEAN cũng cần trở thành trung tâm của đối thoại, đồng thời là trung tâm đổi mới sáng tạo, nơi các chuỗi giá trị được hình thành, thay vì điểm đi qua của các chuỗi cung ứng.

Đại sứ Singapore tại Việt Nam Rajpal Singh đánh giá AFF là sáng kiến rất quan trọng, là nơi mọi người được lắng nghe ý kiến từ nhiều lãnh đạo khu vực, từ tình hình địa chính trị khu vực và quốc tế tới những bất ổn mà ASEAN đang đối mặt.

“Tôi nghĩ thông điệp quan trọng nhất từ diễn đàn là ASEAN phải duy trì vị thế vững mạnh. ASEAN phải giữ vai trò trung tâm và phải duy trì sự gắn kết. Cùng nhau, ASEAN có khả năng giải quyết những thách thức này và nắm bắt những cơ hội tăng trưởng, phát triển đang hiện hữu trong khu vực”, Đại sứ Singapore nói.

AFF 2026 diễn ra ngày 9-10/6, là sự kiện đối ngoại đa phương cấp cao lớn đầu tiên do Việt Nam chủ trì sau Đại hội Đảng lần thứ XIV. Đây là năm thứ ba liên tiếp Việt Nam tổ chức AFF, sáng kiến của Việt Nam được công bố tại Hội nghị Cấp cao ASEAN năm 2023.

Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường cho biết việc khởi xướng, kiên trì tổ chức AFF là cách Việt Nam đóng góp thiết thực cho khu vực. Theo ông, chủ đề “Hòa bình, thịnh vượng và phát triển lấy người dân làm trung tâm” của sự kiện phản ánh đúng những ưu tiên cốt lõi mà ASEAN và cả khu vực đang theo đuổi.

Qua hai kỳ tổ chức năm 2024 và 2025, nhiều ý tưởng, sáng kiến từ Diễn đàn đã được tiếp thu, phản ánh trong văn kiện của các Hội nghị Cấp cao ASEAN cùng năm. Điều đó cho thấy AFF không chỉ là nơi trao đổi học thuật, mà thực sự bổ trợ thiết thực cho các tiến trình chính thức của ASEAN, ông Cường cho hay.

Ngọc Ánh