Vàng tăng mạnh bất chấp dầu và lợi suất trái phiếu
Sau khi rơi về gần 4.330 USD/ounce vào giữa tuần trước, giá vàng giao ngay bất ngờ tăng dựng đứng trong ba phiên 19-21/8. Sáng nay, vàng tiếp tục leo thang.
Riêng phiên 19/8, vàng tăng từ khoảng 4.350 USD lên gần 4.500 USD/ounce, bất chấp giới đầu tư trước đó vẫn thận trọng với khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể tăng lãi suất thêm 1-2 lần trong phần còn lại của năm 2026.
Đến phiên cuối tuần 21/8, giá vàng giao ngay tiếp tục tăng mạnh và đóng cửa trên 4.600 USD/ounce, tương đương khoảng 145,7 triệu đồng/lượng, cao nhất khoảng 3 tháng rưỡi. Giá vàng giao tháng 12 thậm chí vượt 4.680 USD/ounce.
Trong nước, vàng SJC tăng khoảng 5 triệu đồng/lượng so với vùng đáy giữa tuần, lên 144,6 triệu đồng/lượng ở chiều mua và 147,6 triệu đồng/lượng ở chiều bán. Một số thương hiệu vàng nhẫn tăng khoảng 10 triệu đồng, lên 150,5-154,5 triệu đồng/lượng.
Điều đáng chú ý là đà tăng của vàng diễn ra trong bối cảnh những yếu tố thường gây bất lợi cho kim loại quý vẫn hiện diện.
Giá dầu tiếp tục đi lên do căng thẳng Mỹ-Iran. Phiên cuối tuần, WTI tăng gần 0,3% lên 87,1 USD/thùng, trong khi Brent tăng 0,65% lên 94,4 USD/thùng. Dầu tăng thường kéo theo lo ngại lạm phát Mỹ cao hơn, qua đó làm tăng khả năng Fed duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt.
Lợi suất trái phiếu Mỹ cũng quay đầu tăng. Sau khi giảm từ đỉnh 5,333% xuống 5,18%/năm nhờ động thái can thiệp của Bộ Tài chính Mỹ, lợi suất trái phiếu 30 năm cuối tuần lại lên khoảng 5,275%.
Nhưng lần này, vàng dường như không còn phản ứng theo cách quen thuộc. Thay vì bị bán tháo khi lợi suất tăng, vàng vẫn vượt 4.600 USD/ounce.
Đằng sau diễn biến này có thể là một sự thay đổi trong mối quan tâm của thị trường: nhà đầu tư không chỉ lo lạm phát hay lãi suất, mà bắt đầu lo ngại về chính thị trường trái phiếu Mỹ và sức khỏe tài chính của nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Khủng hoảng trái phiếu có thể mở đường cho chu kỳ tăng mới của vàng?
Một trong những tín hiệu đáng chú ý nhất tuần qua là động thái bất ngờ của Bộ Tài chính Mỹ.
Trong bối cảnh nợ công Mỹ lần đầu vượt 40.000 tỷ USD và lợi suất trái phiếu dài hạn tăng mạnh, Bộ Tài chính dưới sự điều hành của Bộ trưởng Scott Bessent tuyên bố tăng gấp đôi quy mô chương trình mua lại trái phiếu Chính phủ. Quy mô tối đa mỗi đợt được nâng từ khoảng 2 tỷ USD lên ít nhất 4 tỷ USD, tập trung vào các trái phiếu kỳ hạn 10-20 năm và 20-30 năm, vốn đang thiếu lực cầu.
Về bản chất, đây là cách Chính phủ Mỹ sử dụng nguồn vốn ngắn hạn để mua lại một phần trái phiếu dài hạn. Khi Chính phủ trở thành người mua lớn hơn, cầu đối với trái phiếu dài hạn được hỗ trợ, giá trái phiếu tăng và lợi suất có thể giảm.
Động thái này lập tức tạo hiệu ứng tích cực ban đầu: lợi suất giảm, chứng khoán phục hồi và USD suy yếu. Nhưng hiệu ứng không kéo dài. Đến cuối tuần, lợi suất 30 năm lại trở về quanh 5,27%, còn lợi suất 10 năm khoảng 4,7%.
Điều đó cho thấy vấn đề của thị trường trái phiếu Mỹ có thể mang tính cấu trúc hơn là một cú sốc ngắn hạn.
Cuộc đấu giá trái phiếu Kho bạc 30 năm trong tuần qua ghi nhận lợi suất trên 5,2%, mức cao nhất kể từ năm 2001. Một ngày trước đó, đợt phát hành trái phiếu 10 năm cũng có chi phí vay cao nhất kể từ năm 2007.
Lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn dài không chỉ là câu chuyện của Mỹ. Đây là một trong những mức giá tham chiếu quan trọng của chi phí vốn toàn cầu, gây sức ép lên người mua nhà, doanh nghiệp vay vốn và dòng tiền vào thị trường cổ phiếu. Ảnh hưởng là trên phạm vi toàn cầu.
Đáng chú ý hơn, thị trường đang xuất hiện khái niệm “Treasury Twist”. Bộ Tài chính Mỹ mua lại trái phiếu dài hạn trong khi tăng tỷ trọng sử dụng Treasury bills (tín phiếu kho bạc) và nợ ngắn hạn để đáp ứng nhu cầu tài trợ. Điều này có thể giúp giảm áp lực ở đầu dài của đường cong lợi suất, nhưng không giải quyết được thâm hụt ngân sách, không làm nợ liên bang biến mất và cũng không bảo đảm lạm phát dài hạn sẽ thấp.
Đây chính là điểm có thể tạo lợi thế cho vàng.
Nếu lợi suất trái phiếu Mỹ tiếp tục ở mức cao do nguồn cung nợ lớn, nhu cầu vốn ngày càng tăng và nhà đầu tư đòi hỏi mức bù rủi ro cao hơn, Fed sẽ phải cân nhắc kỹ hơn trước việc tiếp tục tăng lãi suất. Xác suất thị trường kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 9 đã giảm từ trên 60% vài tuần trước xuống còn khoảng 39% vào ngày 23/8.
Trong khi đó, vàng đang được hưởng lợi từ nhiều yếu tố cùng lúc: nguy cơ lạm phát kéo dài, bất ổn địa chính trị, cuộc khủng hoảng nợ công và nguy cơ bất ổn trên thị trường trái phiếu.
Ray Dalio cũng cảnh báo nhà đầu tư nên giảm nắm giữ trái phiếu Mỹ và tăng tỷ trọng vàng, Bitcoin trong bối cảnh khủng hoảng nợ đang gia tăng.
Nếu một cuộc đua lợi suất trái phiếu thực sự hình thành trên phạm vi toàn cầu, nghịch lý có thể xảy ra: lợi suất trái phiếu tăng cao không còn là yếu tố kìm hãm vàng mà trở thành động lực thúc đẩy dòng tiền tìm đến vàng như một tài sản phòng thủ.
Sau khi tăng 65% trong năm 2025 và gần 30% chỉ trong tháng đầu năm 2026, vàng đã có một nhịp điều chỉnh rất mạnh từ đỉnh 5.600 USD/ounce xuống dưới 4.000 USD. Nhưng diễn biến mới nhất cho thấy chu kỳ tăng có thể chưa kết thúc.
Nếu áp lực nợ công tiếp tục gia tăng, thị trường trái phiếu Mỹ mất ổn định và Fed buộc phải thận trọng hơn với lãi suất, vàng có cơ sở duy trì xu hướng tăng. Khi đó, mốc 4.600 USD/ounce có thể không phải là đỉnh mới, mà chỉ là một bước trên hành trình tìm kiếm mặt bằng giá cao hơn.
Giá vàng thế giới tăng vọt, vì sao SJC thấp hơn giá quốc tế?Giá vàng thế giới tăng vọt nhưng vàng trong nước tăng khá chậm. Thị trường xuất hiện diễn biến hiếm gặp khi chiều 21/8, giá mua vào vàng miếng SJC tại các thương hiệu lớn thấp hơn giá vàng thế giới quy đổi khoảng 1,4 triệu đồng/lượng.
