Cú hích nâng hạng: Dòng tiền gọi tên ai?

Tiền đề từ vĩ mô và sự chuyển hướng của dòng vốn

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào một giai đoạn bản lề với những biến số vĩ mô và các sự kiện quốc tế đan xen. Bức tranh lợi nhuận doanh nghiệp tăng trưởng mạnh mẽ trong nửa đầu năm 2026 đã kéo định giá thị trường (P/E) lùi về vùng 12,5 lần, tương đương mức trung bình của 5 năm qua, tạo ra sức hấp dẫn nhất định cho dòng tiền dài hạn. Tuy nhiên, giới chuyên môn nhìn nhận, một nhịp tăng bùng nổ đồng loạt trên toàn thị trường là kịch bản khó xảy ra. Áp lực margin vẫn ở mức cao, tiền mặt suy giảm cục bộ đang khiến sự phục hồi diễn ra không đồng đều.

Điểm tựa lớn nhất hiện nay đến từ nền tảng kinh tế vĩ mô duy trì đà tăng trưởng tích cực trong 7 tháng đầu năm 2026. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa mở rộng và tiền tệ chủ động đang phát huy hiệu quả, tăng khả năng hấp thụ vốn và sức chống chịu của khu vực sản xuất.

Đặc biệt, động thái quyết liệt từ Ngân hàng Nhà nước sau buổi làm việc với Thủ tướng Chính phủ nhằm hạ nhiệt chi phí vốn đang tạo ra những thay đổi rõ nét. Bước sang tháng 8/2026, hàng loạt ngân hàng từ nhóm Big 4 (Agribank, BIDV, Vietcombank, VietinBank) đến các ngân hàng thương mại (KienlongBank, Sacombank, MSB…) đã tung ra các gói tín dụng ưu đãi. Dòng vốn này nhắm đích trực tiếp vào doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME), cũng như các lĩnh vực ưu tiên như nông nghiệp, xuất khẩu và kinh tế xanh. Đây là một bước chuyển biến về chất, khi việc giảm lãi suất đang được thúc đẩy quyết liệt thay vì chỉ dừng ở mức khuyến khích, thậm chí có thể đi kèm chế tài siết hạn mức tín dụng với các tổ chức chậm trễ.

Dù vậy, nền kinh tế vẫn chứng kiến một nghịch lý là: tiền gửi dân cư chạm mức kỷ lục hơn 11 triệu tỷ đồng (tăng 7,1% so với cuối 2025 tính đến tháng 6/2026). Điều này cho thấy nguồn lực trong dân rất dồi dào, nhưng bài toán khơi thông dòng vốn này vào sản xuất kinh doanh hay các kênh đầu tư sinh lời vẫn còn nhiều thách thức. Thêm vào đó, áp lực nhập siêu hơn 20 tỷ USD trong 7 tháng đầu năm vừa phản ánh nhu cầu mở rộng kinh tế, vừa tạo áp lực nhất định lên cán cân thương mại.

“Điểm nổ” mang tên FTSE Russell

Vượt lên trên những biến số ngắn hạn, tâm điểm thu hút dòng tiền tới đây sẽ hướng về rạng sáng ngày 21/8, thời điểm FTSE Russell công bố danh mục cổ phiếu chính thức cho chỉ số FTSE Global Equity Index Series (GEIS).

Đây là bước đệm lịch sử sau khi Việt Nam chính thức được xác nhận nâng hạng lên thị trường mới nổi hạng hai (Secondary Emerging Market), có hiệu lực từ 21/9/2026. Lộ trình phân bổ dòng vốn sẽ được thực hiện thận trọng qua 4 đợt, kéo dài đến tháng 9/2027 để tránh những cú sốc thanh khoản. Trong đợt đầu tiên vào tháng 9 tới, tỷ trọng phân bổ dự kiến khoảng 10%. Sự kiện này được kỳ vọng sẽ kích hoạt dòng vốn từ các quỹ chỉ số quay trở lại, tạo đối trọng bù đắp cho áp lực bán ròng từ khối ngoại.

Lịch sử thống kê cũng đang ủng hộ xu hướng tích cực. Tháng 8 thường là vùng đệm của thị trường khi VN-Index tăng điểm trong 8/10 năm gần nhất. Xét riêng 6 năm qua, xác suất tăng điểm của tháng 8 lên tới 80% với mức sinh lời bình quân cao nhất năm đạt 3,9%. Dựa trên nền tảng đó, giới phân tích kỳ vọng VN-Index sẽ hướng tới vùng 1.800 điểm trong kịch bản cơ sở, và 1.850 điểm nếu có sự bứt phá, với bệ đỡ vững chắc tại ngưỡng 1.650 – 1.680 điểm.

Chiến lược đón đầu: Đâu là nhóm cổ phiếu “vàng”?

Trong bối cảnh thiên thời từ vĩ mô đến câu chuyện nâng hạng, dòng tiền thông minh sẽ chảy về đâu? Các tổ chức phân tích hàng đầu đều chung nhận định là: Khẩu vị rủi ro sẽ tập trung vào chiến lược chọn lọc.

Thứ nhất, nhóm Chứng khoán được định vị là cánh chim đầu đàn. Đây là nhóm ngành nhạy cảm nhất với thanh khoản thị trường và là đối tượng trực tiếp hưởng lợi từ tiến trình nâng hạng khi quy mô giao dịch và dòng vốn ngoại bùng nổ.

Thứ hai, nhóm Bán lẻ và Thực phẩm. Chi phí vốn giảm cùng mặt bằng lãi suất hạ nhiệt sẽ từng bước kích thích sức mua, giúp các doanh nghiệp đầu ngành trong lĩnh vực tiêu dùng phục hồi biên lợi nhuận.

Thứ ba, theo quan điểm của SSI Research, nhóm Khu công nghiệp, Logistics, Điện và Xây dựng hạ tầng vẫn duy trì sức hút lớn. Với mục tiêu GDP đạt 8,5-9% trong năm 2026, dòng vốn FDI giải ngân và đầu tư công sẽ tiếp tục là bệ phóng cho các doanh nghiệp có quỹ đất sạch và lợi thế thầu xây lắp. Đồng thời, Logistics và Bảo hiểm cũng được xem là lá chắn phòng thủ hoàn hảo để giảm thiểu rủi ro trong những nhịp biến động mạnh.

Thị trường luôn có những nhịp rung lắc đan xen, nhưng đó chính là cơ hội để cơ cấu lại danh mục. Nhà đầu tư nên tận dụng các nhịp điều chỉnh để từng bước giải ngân vào những cổ phiếu đầu ngành có nền tảng tốt, đặc biệt là nhóm tiềm năng lọt rổ chỉ số trước “giờ G” ngày 21/8. Nắm giữ lợi thế thông tin và phân bổ vốn có kỷ luật sẽ là chìa khóa để tối ưu hóa lợi nhuận trong giai đoạn bước ngoặt này.