Người Māori bản địa chào nhau bằng nghi thức Hongi – Ảnh: Newzealand.com
Nằm giữa Thái Bình Dương, New Zealand không chỉ gây ấn tượng bởi những dãy núi hùng vĩ và thiên nhiên hoang sơ, mà còn bởi một nền văn hóa được hình thành từ sự giao thoa giữa truyền thống Māori và những ảnh hưởng của châu Âu.
Các phong tục nơi đây phản ánh cách người New Zealand gìn giữ bản sắc, đề cao cộng đồng và trân trọng sự kết nối giữa con người với nhau.
Chạm mũi và trán thay cho lời chào
Kiểu chào hongi của người Māori New Zealand – Ảnh: GOING PLACES
Hongi là nghi lễ chào hỏi truyền thống của người Māori. Khi thực hiện, hai người đứng đối diện và chạm mũi, trán vào nhau.
Hành động này tượng trưng cho việc chia sẻ hơi thở sự sống, qua đó tạo nên mối liên kết giữa hai con người và xóa bỏ khoảng cách giữa chủ nhà với khách.
Những người mới đến New Zealand, được gọi là manuhiri (khách), qua nghi thức hongi có thể được đón nhận như tangata whenua (người của vùng đất).
Lời chào theo kiểu hongi thường được sử dụng trong những cuộc họp truyền thống giữa người Māori hoặc tại một số nghi lễ lớn, chẳng hạn như lễ chào đón Powhiri. Mặc dù vậy, nhiều người Māori vẫn sử dụng hongi trong cuộc sống thường ngày.
Phong tục này gắn với truyền thuyết Māori về vị thần Tāne Mahuta thổi sự sống vào Hineahuone, người phụ nữ đầu tiên được tạo nên từ đất.
Trang National Geographic mô tả hongi là khoảnh khắc mang tính cá nhân và sâu sắc trong nghi thức đón khách của người Māori, phản ánh quan niệm đề cao sự kết nối giữa con người với nhau và với vùng đất họ thuộc về.
Điệu nhảy haka mạnh mẽ
Màn trình diễn haka – Ảnh: MAGS
Trong một số nghi lễ Powhiri, du khách có thể bắt gặp haka, màn trình diễn nổi bật với tiếng hô mạnh mẽ, động tác giậm chân và biểu cảm khuôn mặt dữ dội.
Haka từng được nhìn nhận đơn thuần như một vũ điệu chiến tranh. Tuy nhiên tại New Zealand ngày nay, điệu múa này xuất hiện trong nhiều hoàn cảnh, từ lễ hội, sự kiện trang trọng đến những khoảnh khắc tưởng niệm.
Theo Hãng tin AP, Haka được xem là biểu tượng tôn vinh bản sắc Māori và có thể được người thuộc nhiều sắc tộc thể hiện, miễn là được hướng dẫn phù hợp về lời ca, động tác và các quy chuẩn văn hóa.
Những màn haka giàu cảm xúc nhiều lần trở thành tâm điểm của truyền thông quốc tế. Hình thức nổi tiếng nhất của điệu haka là “Ka Mate”, thường được đội tuyển bóng bầu dục quốc gia All Blacks trình diễn trước các trận đấu.
Năm 2024, 6.531 người đã cùng thực hiện Ka Mate tại Eden Park ở Auckland, đưa kỷ lục thế giới về màn haka đông người nhất trở lại New Zealand, theo Hãng tin Reuters.
Văn hóa hiếu khách lan tỏa khắp New Zealand
Một người Māori nấu ăn theo phương pháp truyền thống Hāngi, trong đó thịt, cá và rau củ được đặt trong một hố đất – Ảnh: HAKASHOP
Theo trang National Geographic, manaakitanga là khái niệm của người Māori đại diện cho lòng hiếu khách và sự đón tiếp nồng hậu, một tinh thần lan tỏa khắp đất nước New Zealand.
Nguồn gốc bắt nguồn từ niềm tin tâm linh rằng cách bạn đối xử với mọi người phản ánh trực tiếp mana (phẩm giá và uy tín) của chính bạn.
Người dân nơi đây quan niệm tôn trọng du khách cũng chính là tôn trọng vạn vật, từ nguồn nước, cánh rừng cho đến từng tấc đất. Trong văn hóa sùng kính thiên nhiên, sự bất kính là điều không bao giờ tồn tại.
Dù khởi nguồn từ người Māori, tinh thần ấy ngày nay đã thấm sâu vào đời sống của toàn thể người dân New Zealand.
Du khách có thể cảm nhận rõ nét điều này qua từng tương tác nhỏ nhất. Những người dân bản địa bạn gặp sẵn sàng dành cho bạn mọi thứ, từ một tách trà, một nơi ngả lưng cho đến cả chiếc áo đang mặc trên người và họ hoàn toàn chân thành với điều đó.
“Đừng hoài nghi, tinh thần manaakitanga hiện diện ở khắp mọi nơi”, ông Te Taru White – một trưởng lão người Māori – nhấn mạnh về những trải nghiệm mà du khách sẽ đón nhận tại New Zealand.
“Tôi đang kết nối bạn với vùng đất này. Tôi đang kết nối bạn với chính bản thân tôi, với con người, văn hóa và quê hương của tôi”, ông nói.
