Tuyến đường sắt đô thị đầu tiên của TP.HCM là metro số 1 (Bến Thành – Suối Tiên) đã đi vào vận hành, được đông đảo người dân ủng hộ – Ảnh: CHÂU TUẤN
Ban Chỉ đạo Phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt TP.HCM vừa thông báo kết luận của Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang (Trưởng Ban chỉ đạo) sau phiên họp lần thứ 3 để nghe báo cáo tình hình, kết quả triển khai các nhiệm vụ phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt, phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm những tháng cuối năm 2026.
Ban Chỉ đạo ghi nhận và đánh giá cao tinh thần chủ động, quyết liệt của các cơ quan, đơn vị
Theo kết luận của Bí thư Thành ủy TP.HCM, Ban Chỉ đạo đường sắt ghi nhận và đánh giá cao tinh thần chủ động, quyết liệt, trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị trong triển khai thực hiện các nhiệm vụ phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt.
Đến nay, công tác triển khai đã đạt được nhiều kết quả. Cụ thể, thành phố đã khởi công, động thổ 3 trong tổng số 6 dự án, công trình thuộc danh mục các tuyến ưu tiên đầu tư giai đoạn 2026 – 2030. Đồng thời đang tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, thủ tục để triển khai các dự án, công trình còn lại theo kế hoạch.
Bí thư Thành ủy TP.HCM đề nghị các cơ quan, đơn vị vượt qua các khó khăn, tiếp tục phát huy tinh thần chủ động, quyết liệt, bám sát tiến độ các nhiệm vụ được giao; tăng cường nghiên cứu, học tập kinh nghiệm quốc tế, từng bước nâng cao năng lực quản lý, tổ chức.
Ban Chỉ đạo thống nhất chủ trương bổ sung tuyến metro TP Thủ Dầu Một – TP.HCM (nối đến ga Tao Đàn), tuyến đường sắt đô thị số 2 (đoạn Tham Lương – An Hạ – Khu đô thị Tây Bắc) vào danh mục các dự án đường sắt đô thị ưu tiên đầu tư.
Như vậy, giai đoạn 2026 – 2030 sẽ hoàn thành tổng cộng 8 tuyến để nâng tổng chiều dài mạng lưới đường sắt đô thị TP.HCM lên 255km.
Ban Chỉ đạo thống nhất tiếp tục đầu tư 7 tuyến đường sắt đô thị để đến năm 2035 đạt mục tiêu hoàn thành 532km. Đối với dự án có điều kiện thuận lợi, đủ nguồn lực, tổ chức triển khai ngay để hoàn thành sớm hơn.
Đồng thời, TP.HCM sẽ chủ động làm việc với Bộ Xây dựng báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, giao UBND TP.HCM làm cơ quan chủ quản hoặc cơ quan thẩm quyền đầu tư đối với tuyến đường sắt quốc gia Chơn Thành – Bàu Bàng – Cái Mép và đoạn tuyến đường sắt quốc gia đoạn An Bình – Sài Gòn (Hòa Hưng).
Ban Chỉ đạo đề nghị Đảng ủy UBND, lãnh đạo UBND TP.HCM tập trung đẩy nhanh tiến độ tuyến metro số 2 ở các đoạn Bến Thành – Tham Lương, đoạn Bến Thành – Thủ Thiêm và tuyến Bến Thành – Cần Giờ.
Đẩy nhanh thủ tục chuẩn bị đầu tư để khởi công 4 tuyến đường sắt đô thị vào quý 4-2026 gồm: tuyến metro TP mới Bình Dương – Suối Tiên, tuyến metro số 6 (Tân Sơn Nhất – Phú Hữu), tuyến metro số 2 (TP Thủ Dầu Một – TP.HCM) và tuyến metro số 2 (đoạn Tham Lương – An Hạ – Khu đô thị Tây Bắc).
Khẩn trương hoàn thiện phương án quy hoạch mạng lưới đường sắt, bảo đảm tính đồng bộ, ổn định lâu dài với tầm nhìn 100 năm. Đẩy nhanh việc xác định vị trí các nhà ga, hướng tuyến và phạm vi phát triển TOD.
Depot Long Bình là nơi tập kết các đoàn tàu tuyến metro số 1 và các tuyến nối dài trong tương lai – Ảnh: CHÂU TUẤN
Huy động linh hoạt nguồn vốn làm đường sắt
Đối với 8 tuyến ưu tiên hoàn thành giai đoạn 2026-2030 và 7 tuyến đầu tư hoàn thành trước năm 2035, Bí thư Thành ủy TP.HCM yêu cầu làm bảo đảm đồng bộ quy hoạch đường sắt và quy hoạch phát triển đô thị, khai thác hiệu quả quỹ đất và tạo nguồn lực để đầu tư,…
Về nguồn vốn cần chủ động phối hợp với các bộ, ngành Trung ương nghiên cứu, đề xuất cơ chế huy động, quản lý và sử dụng linh hoạt, đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), đầu tư công và các nguồn lực hợp pháp khác.
Bên cạnh đó cần nghiên cứu, tham khảo kinh nghiệm quốc tế, vận dụng phù hợp với điều kiện thực tiễn tạo nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ đầu tư. Lựa chọn, áp dụng quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật và công nghệ hiện đại, thống nhất, tạo môi trường cạnh tranh công bằng cho các doanh nghiệp.
Đồng thời xác định rõ lộ trình tiếp nhận, làm chủ công nghệ, nâng cao nội địa hóa, phát triển năng lực nghiên cứu, thi công, vận hành, bảo trì.
TP.HCM sẽ tổng kết kinh nghiệm bồi thường, hỗ trợ, tái định cư từ các dự án hiệu quả để xây dựng quy trình thống nhất áp dụng cho các dự án đường sắt đô thị mới; bảo đảm nguồn vật liệu xây dựng, quản lý và tái sử dụng chất thải phát sinh trong thi công.
Đặc biệt, khẩn trương lập kế hoạch chi tiết đến hết năm 2030 theo sơ đồ Gantt đối với 8 dự án đường sắt đô thị dự kiến hoàn thành giai đoạn 2026-2030, thường xuyên cập nhật tiến độ để kịp thời tháo gỡ vướng mắc.
Sở Xây dựng TP.HCM được giao phối hợp Văn phòng Thành ủy tham mưu kiện toàn Ban Chỉ đạo đường sắt và xây dựng quy chế làm việc mới phù hợp tình hình thực tế.
