Robot đang thực hiện khóa huấn luyện tại Trường Robot Hàng Châu – Ảnh: AL JAZEERA
Một ngôi trường đặc biệt tại thành phố Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang (Trung Quốc), không có học sinh ngồi trước bảng đen. Những học viên ở đây là robot, được đưa tới để học cách nhận biết môi trường, vận động, tương tác và thực hiện nhiệm vụ.
Robot nhập học, chọn ngành rồi thi lấy chứng chỉ
Theo Al Jazeera ngày 7-8, cơ sở này được giới thiệu là trường học đầu tiên dành cho robot tại Trung Quốc, với mục tiêu nâng cao trí thông minh của máy móc trước khi chúng bước vào môi trường lao động thực tế.
Trường có tên Trường Robot Hàng Châu, khai trương ngày 29-6 tại quận Dư Hàng, thành phố Hàng Châu.
Theo trang thông tin chính thức của thành phố Hàng Châu, trường được xây dựng với sự tham gia của Viện Robot thuộc Đại học Chiết Giang, Viện Khoa học chất lượng Chiết Giang cùng nhiều đối tác trong ngành.
Khóa đầu tiên có 30 robot, đại diện cho nhiều loại hình ứng dụng từ công nghiệp, dịch vụ, an ninh đến giải trí.
Robot từ nhiều lĩnh vực được đưa đến ‘trường học’ – Ảnh: AL JAZEERA
Quá trình “đi học” của robot được thiết kế tương tự đào tạo nghề cho con người. Khi nhập học, robot trước tiên được kiểm tra toàn diện để đánh giá tình trạng phần cứng, phần mềm và những khả năng hiện có.
Sau đó, chúng được đưa vào các chương trình đào tạo phù hợp trước khi trải qua đánh giá trong môi trường mô phỏng thực tế.
Hiện trường có bốn hướng đào tạo chính gồm kỹ thuật, chăm sóc sức khỏe, nghệ thuật và thể thao. Chương trình bao phủ nhiều nhóm năng lực như an toàn, nhận thức môi trường, khả năng vận động, tương tác và thực hiện nhiệm vụ trong tình huống thực tế.
Những hình ảnh được công bố cho thấy robot tập đánh bóng bàn, chơi bóng rổ, biểu diễn âm nhạc và thực hiện nhiều bài vận động. Một số mẫu được huấn luyện để hướng dẫn khách, phục vụ đồ uống hoặc tương tác trực tiếp với con người.
Robot còn phải thi. Sau giai đoạn đào tạo, chúng trải qua các bài đánh giá kỹ năng trong môi trường thực tế.
Những robot đạt yêu cầu có thể được cấp chứng nhận tương ứng với năng lực nghề nghiệp trước khi được triển khai tại nhà máy, bảo tàng, khu dân cư hoặc các địa điểm dịch vụ khác.
Robot sẽ phải trải qua những bài thi nếu muốn ‘tốt nghiệp’ – Ảnh: AL JAZEERA
Một trong những công nghệ đáng chú ý phía sau mô hình này là hệ thống WJ-Brain do Đại học Chiết Giang phát triển.
Chính quyền Hàng Châu cho biết hệ thống bổ sung khả năng suy luận vào mô hình thị giác – ngôn ngữ – hành động (VLA), công nghệ giúp robot kết nối những gì chúng nhìn thấy, mệnh lệnh nhận được và hành động cần thực hiện.
Mục tiêu là giúp robot xử lý những tình huống mới, lập kế hoạch và lựa chọn hành động phù hợp thay vì chỉ lặp lại các chuỗi thao tác được lập trình sẵn.
Vì sao robot phải ‘đi học’?
Reuters ngày 6-8 nhận định Trung Quốc đã đạt nhiều tiến bộ trong chế tạo robot có giá thành cạnh tranh và khả năng vận động ngày càng phức tạp.
Tuy nhiên, một nút thắt lớn vẫn nằm ở việc xây dựng “bộ não” đủ khả năng hiểu môi trường xa lạ, chuyển yêu cầu của con người thành kế hoạch và thực hiện chính xác trong thế giới vật lý.
Nguồn dữ liệu để robot học những kỹ năng tưởng như đơn giản cũng là một thách thức.
Mô hình trường học robot được kỳ vọng giúp cải thiện khả năng làm việc của robot khi vào môi trường thực tế – Ảnh: AL JAZEERA
Euronews ghi nhận tại một cơ sở huấn luyện robot ở Vũ Hán, các huấn luyện viên đeo thiết bị thực tế ảo và sử dụng bộ điều khiển để hướng dẫn cánh tay robot thực hiện từng động tác.
Một thao tác có thể phải được lặp lại hàng trăm, hàng nghìn, thậm chí hàng chục nghìn lần nhằm tạo đủ dữ liệu để máy học.
Chẳng hạn, để robot biết pha cà phê, lấy đồ vật hoặc sắp xếp hàng hóa, con người phải thực hiện nhiều lần cùng một chuỗi hành động để hệ thống ghi nhận vị trí, lực tác động và trình tự chuyển động.
Trước khi Trường Robot Hàng Châu ra đời, Trung Quốc đã có nhiều trung tâm huấn luyện và thu thập dữ liệu dành cho robot. Từ tháng 3, một cơ sở tại Vũ Hán được mô tả như một “trường học robot”, nơi những cỗ máy liên tục luyện các nhiệm vụ đời thường.
Nhu cầu này xuất hiện trong bối cảnh Trung Quốc đã trở thành thị trường robot công nghiệp lớn nhất thế giới.
Theo Liên đoàn Robot quốc tế (IFR), Trung Quốc lắp đặt khoảng 295.000 robot công nghiệp trong năm 2024, tương đương 54% tổng số robot công nghiệp mới được triển khai trên toàn cầu. Số robot công nghiệp đang hoạt động tại nước này cũng đã vượt 2 triệu chiếc.
