Ảnh minh hoạ: QUANG ĐỊNH
Có những nhớ thương không ồn ào như một cuộc chia ly, cũng chẳng đủ dữ dội để khiến người ta bật khóc. Nó chỉ âm thầm ở đó, len vào những ngày rất bình thường, để rồi bất chợt làm tim mình chùng xuống khi nghe ai đó nhắc đến TP.HCM.
Bây giờ tôi sống ở Đà Lạt. Mỗi sáng thức dậy, mở cánh cửa gỗ là thấy sương còn đọng trên những ngọn thông. Gió đi qua hiên nhà rất khẽ, chậm đến mức có thể nghe được tiếng nước sôi trong chiếc ấm nhỏ và mùi cà phê vừa kịp lan khắp căn phòng.
Tôi từng nghĩ mình sẽ quen rất nhanh với sự bình yên ấy. Và đúng là tôi đã quen. Chỉ có điều, càng quen với Đà Lạt bao nhiêu, tôi lại càng hay nhớ cậu bấy nhiêu.
Đâu phải ngày nào tôi cũng nhắc về cậu. Nhưng chỉ cần một bản nhạc cũ vang lên trong quán cà phê, một cơn mưa bất chợt kéo đến giữa buổi chiều hay một tiếng trống trường vọng từ xa, ký ức lại lặng lẽ mở cánh cửa mà tôi cứ ngỡ mình đã khép lại từ lâu.
Tôi nhớ những buổi sáng của cậu.
Tiếng cửa cuốn của quán cà phê đầu hẻm kéo lên. Tiếng xe bánh mì, xe xôi len vào từng con phố nhỏ.
Tiếng học sinh í ới gọi nhau trước cổng trường. Tiếng người bán vé số, tiếng rao hàng rong, tiếng xe máy hòa vào nhau thành một bản nhạc mà ngày còn ở đó, tôi chưa từng nghĩ sẽ có lúc mình nhớ đến thế.
Hồi còn ở cạnh cậu, mọi thứ đều diễn ra tự nhiên như không khí. Sáng thức dậy, vội vàng chạy theo lịch làm việc. Chiều tan tầm, chen giữa dòng người để về nhà. Tối lại tiếp tục với những cuộc hẹn, những dự định cho ngày mai. Tôi cứ ngỡ cuộc sống sẽ mãi như thế, và cậu cũng sẽ mãi ở đó, như một điều hiển nhiên chẳng cần phải giữ.
Chỉ đến khi rời đi, tôi mới hiểu rằng có những điều bình thường nhất lại là điều khó tìm lại nhất.
Tôi nhớ những cơn mưa của cậu.
Người ta nép vào mái hiên, cười với nhau vài câu chuyện vu vơ rồi lại tiếp tục lên đường khi mưa vừa dứt. Ngày ấy tôi từng than phiền vì đường ngập, vì kẹt xe, vì chiếc áo chưa kịp khô đã phải mặc vào sáng hôm sau. Bây giờ nghĩ lại, những điều từng khiến mình sốt ruột lại trở thành một phần rất dịu dàng trong ký ức.
Tôi cũng nhớ những quán cà phê của cậu.
Không phải vì cà phê ngon hơn nơi khác. Mà bởi ở đó có những gương mặt quen đến mức chẳng cần gọi món, người ta vẫn nhớ mình thích uống gì. Có những buổi sáng chỉ ngồi vài phút trước khi bắt đầu công việc.
Có những buổi chiều mệt quá, ghé vào chỉ để nhìn dòng người đi qua ô cửa kính. Cuộc đời lúc ấy cứ trôi theo cách rất bình thường. Bình thường đến nỗi tôi không biết mình đang sống trong những ngày sau này sẽ trở thành nỗi nhớ.
Có người từng hỏi tôi, điều gì khiến một thành phố trở nên đáng nhớ?
Điều đầu tiên hiện lên trong tôi luôn là con người.
Là người bán cà phê cười thật tươi mỗi sáng. Là bác bảo vệ đứng trước cổng trường với câu chào quen thuộc. Là cô lao công lặng lẽ quét từng chiếc lá khi sân trường còn chưa có tiếng học sinh.
Là anh tài xế xe công nghệ luôn hỏi: “Hôm nay mình đi đường cũ hả anh?”. Là cô bán bánh mì nhớ mình không ăn ngò. Là những người chưa từng bước vào cuộc đời tôi bằng điều gì lớn lao, nhưng lại góp nhặt nên cảm giác thân thuộc mà chỉ khi đi xa tôi mới nhận ra.
Có lẽ cậu cũng giống như một người bạn cũ.
Ở cạnh nhau quá lâu nên chẳng mấy khi nói lời cảm ơn. Đến lúc xa rồi mới biết mình đã nhận từ nhau nhiều hơn những gì từng nghĩ.
Có những ngày tôi trở lại trong một chuyến đi ngắn. Thành phố đổi khác nhiều. Thêm những cây cầu, thêm những con đường rộng hơn, thêm những đoàn tàu metro lướt qua giữa lòng phố. Người ta bảo cậu đang lớn lên từng ngày.
Nhưng điều làm tôi xúc động nhất lại không nằm ở những đổi thay ấy.
Mà là cảm giác vừa bước xuống xe, nghe tiếng người bán hàng nói bằng giọng rất quen, tự nhiên thấy lòng mình nhẹ hẳn. Là khi đi ngang một con hẻm cũ, mùi cà phê buổi sáng vẫn còn đó.
Là khi một cơn mưa bất chợt kéo đến, tôi chẳng thấy phiền nữa mà chỉ đứng yên nhìn nước rơi, như thể đang gặp lại một người bạn cũ sau rất nhiều năm.
Tôi biết mình đã từng đi qua những con đường này với một phiên bản rất khác của chính mình. Phiên bản còn nhiều háo hức, nhiều loay hoay, nhiều mơ ước và cả những lần vấp ngã. Cậu đã chứng kiến tất cả mà chẳng bao giờ lên tiếng. Chỉ lặng lẽ ôm lấy những người trẻ như tôi bằng sự rộng lòng vốn có của mình.
Có lẽ vì thế mà mỗi khi nghĩ về cậu, tôi không nhớ đến một thành phố. Riêng với tôi, TP.HCM là nơi đã dạy tôi cách trưởng thành, cách yêu thương, cách đứng dậy sau những lần mỏi mệt và tin rằng ngày mai rồi sẽ khác.
Càng đi xa, tôi càng hiểu con người có thể đổi nơi ở, đổi công việc, đổi nhịp sống, chứ không thể lấy một thành phố đã đi qua những năm tháng đẹp nhất của mình ra khỏi trái tim.
Bởi ký ức đâu nằm ở địa chỉ.
Ký ức nằm trong những lần vô thức tìm một ly cà phê mang đúng hương vị cũ. Trong tiếng mưa bất chợt khiến lòng chùng xuống. Trong khoảnh khắc nghe ai đó nói giọng Sài Gòn giữa một thành phố khác mà thấy thân thương như gặp người nhà.
Có người hỏi tôi, điều gì làm nên một thành phố nghĩa tình?
Tôi không nghĩ đó là những đại lộ rộng hơn, những cây cầu mới hay những chuyến metro lăn bánh.
Với tôi, nghĩa tình là khi rời đi rất lâu rồi, vẫn có một nơi khiến mình chỉ cần nghe nhắc tên đã thấy lòng chùng xuống. Là khi giữa một buổi sáng rất yên ở Đà Lạt, tôi vẫn bất giác nhớ tiếng mưa chiều trên mái hiên Sài Gòn. Là khi trở lại, thành phố chẳng cần nhận ra tôi, nhưng tôi vẫn nhận ra mình của những năm tháng đẹp nhất.
Có lẽ ai rồi cũng sẽ có một thành phố để nhớ.
Còn tôi, may mắn là TP.HCM.
