Ngân hàng Thế giới (WB) vừa công bố nâng hạng Việt Nam lên thu nhập trung bình cao – Ảnh: AFP
GNI bình quân đầu người của Việt Nam đã đạt 4.970 USD
Ngân hàng Thế giới (WB) xếp loại các nền kinh tế vào 4 nhóm: thu nhập thấp, trung bình thấp, trung bình cao và cao. Về cơ bản, tiêu chí xếp loại được dựa trên chỉ số Tổng thu nhập quốc dân (GNI) bình quân đầu người.
Vào ngày 1-7 hằng năm, Nhóm Dữ liệu phát triển thuộc WB cập nhật bảng xếp loại các nền kinh tế dựa trên ước tính thu nhập quốc dân (GNI) bình quân đầu người của năm dương lịch trước đó.
Năm nay, WB xác định nhóm thu nhập trung bình cao là các nền kinh tế có GNI bình quân đầu người năm 2025 trong khoảng 4.636-14.375 USD, trong khi nhóm thu nhập cao là trên 14.375 USD.
Theo báo cáo năm nay, WB ghi nhận GNI bình quân đầu người của Việt Nam đã đạt 4.970 USD, vượt ngưỡng tối thiểu của nhóm thu nhập trung bình cao. Cùng đợt cập nhật này, Philippines, Sri Lanka, Jordan và Micronesia cũng được nâng hạng lên trung bình cao.
Báo cáo của WB thuyết minh về câu chuyện kinh tế của Việt Nam trong năm qua: “Việt Nam kể một câu chuyện tăng trưởng. Nhờ mô hình dựa vào xuất khẩu, quốc gia này chứng kiến kim ngạch xuất khẩu tăng vọt hơn 15% trong cả hai năm 2024 và 2025, với GDP tăng trưởng lần lượt 7% và 8%. GNI tăng bình quân 10% mỗi năm trong giai đoạn 2021-2025, trở thành một trong những chuỗi tăng trưởng bền vững mạnh mẽ nhất khu vực”.
Trong vòng 4 năm, từ 2021 đến 2025, GNI bình quân đầu người của Việt Nam đã tăng từ 3.540 USD năm 2021 lên 4.970 USD.
59 quốc gia nhóm thu nhập trung bình cao gồm Trung Quốc, Brazil, Malaysia…
Theo báo cáo vừa được công bố, với sự bổ sung của 5 nước trên, WB ghi nhận trên thế giới đang có 59 nước thu nhập trung bình cao. Ngoài ra, trong số 218 quốc gia được xếp loại năm nay, có 25 quốc gia thu nhập thấp, 47 quốc gia trung bình thấp và 87 thu nhập cao.
Trong nhóm những nước thu nhập trung bình cao có những đại diện tiêu biểu như Trung Quốc (nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, gia nhập năm 2010), Brazil (đại diện lớn nhất khu vực Mỹ – Latin).
Tại Đông Nam Á, Malaysia, Thái Lan và Indonesia cũng thuộc nhóm này.
Việc gia nhập nhóm nền kinh tế thu nhập trung bình cao vừa là cơ hội, vừa là thách thức cho hành trình phát triển của Việt Nam – Ảnh: VĂN TRUNG
Theo WB, việc được nâng hạng này có ý nghĩa quan trọng với các nền kinh tế, bởi bảng xếp loại này quyết định những quốc gia nào được tiếp cận các khoản vay ưu đãi và viện trợ phát triển.
Bảng xếp loại cũng giúp các chính phủ, giới nghiên cứu cùng nhiều tổ chức quốc tế theo dõi tiến trình phát triển kinh tế trên khắp thế giới.
Hãng tin Bloomberg khẳng định việc một quốc gia được nâng hạng lên thu nhập trung bình cao sẽ củng cố niềm tin của nhà đầu tư quốc tế vào thị trường nước này.
Đi kèm thách thức
Tuy nhiên nó cũng đi kèm không ít thách thức, tiêu biểu là khả năng tiếp cận nguồn vốn phát triển ưu đãi sẽ thu hẹp dần. Với Việt Nam, đây không phải chuyện mới. Việt Nam đã không còn nhận nguồn vốn ưu đãi của Hiệp hội Phát triển quốc tế (IDA) thuộc WB từ năm 2017.
Việc thoát “bẫy thu nhập trung bình” cũng là một vấn đề đáng lưu tâm của các nước thu nhập trung bình cao. Báo cáo Phát triển thế giới năm 2024 của WB cho biết kể từ năm 1990, chỉ 34 nền kinh tế vượt được từ trung bình lên thu nhập cao. Hơn một phần ba trong số đó nhờ gia nhập Liên minh châu Âu (EU) hoặc nhờ có dầu mỏ.
Trong đợt điều chỉnh năm 2026 vừa được công bố, không có nước nào được nâng từ thu nhập trung bình cao lên thu nhập cao.
Hàn Quốc thường được xem là ví dụ tiêu biểu của việc “thoát bẫy”, khi thu nhập đầu người nước này tăng từ 1.200 USD năm 1960 lên 33.000 USD vào cuối năm 2023. Ba Lan và Chile cũng là những trường hợp thành công đáng chú ý.
Tại Đông Nam Á, Malaysia đang là nước tiệm cận ngưỡng phát triển lên thu nhập cao nhất, với GNI bình quân đầu người là 12.380 USD.
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV xác định mục tiêu đưa Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao vào năm 2030 và là nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.
Theo tính toán của WB, để đạt mục tiêu đó, thu nhập bình quân đầu người cần tăng khoảng 6% mỗi năm liên tục trong 20 năm tới, tức hơn gấp ba lần mức hiện nay.
